O tym, jak witamina B-12 wp\u0142ywa na ludzki organizm oraz czym gro\u017c\u0105 jej niedobory, z doktorem Romanem Pawlakiem z East Carolina University rozmawia Agnieszka Flakus.<\/p>\n
Witamina B-12 jest jedn\u0105 z kilku witamin rozpuszczalnych w wodzie. Bierze udzia\u0142 w reakcjach chemicznych zachodz\u0105cych w ka\u017cdej kom\u00f3rce ludzkiego cia\u0142a. Jest niezb\u0119dna do normalnego funkcjonowania m\u00f3zgu i uk\u0142adu nerwowego, wytwarzania krwi, kwas\u00f3w t\u0142uszczowych, energii, itd. Jej aktywna forma nazywa sie kobalamina. Termin ten okre\u015bla grup\u0119 zwi\u0105zk\u00f3w chemicznych, zawieraj\u0105cych kobalt. Witamina B-12 posiada najbardziej skomplikowan\u0105 struktur\u0119 chemiczn\u0105 ze wszystkich witamin. Aktywna forma tej witaminy wytwarzana jest tylko przez mikroorganizmy (bakterie, wirusy, grzyby i dro\u017cd\u017ce).<\/p>\n
– Kto jest najbardziej nara\u017cony na ryzyko niedoboru witaminy B-12?<\/p>\n
Niedob\u00f3r witaminy B-12 jest do\u015b\u0107 powszechny na ca\u0142ym \u015bwiecie. Szacuje si\u0119, \u017ce w Stanach Zjednoczonych oko\u0142o 20%, a w Europie oko\u0142o 40% os\u00f3b ma ma\u0142y niedob\u00f3r tej witaminy. W grupie ludzi nara\u017conych na niedob\u00f3r witaminy B-12 znajduj\u0105 si\u0119 weganie (ludzie niespo\u017cywaj\u0105cy \u017cadnych produkt\u00f3w zwierz\u0119cych), lakto-owo-wegetarianie (kt\u00f3rzy nie spo\u017cywaj\u0105 produkt\u00f3w mi\u0119snych ale u\u017cywaj\u0105 produkty pochodzenia zwierz\u0119cego, jak mleko, przetwory mleczne i jajka) oraz ludzie, kt\u00f3rzy spo\u017cywaj\u0105 mi\u0119so. Najwi\u0119ksze ryzyko niedoboru maj\u0105 weganie oraz osoby starsze. R\u00f3wnie\u017c osoby, kt\u00f3rym wyci\u0119to doln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 jelita cienkiego s\u0105 nara\u017cone na niedob\u00f3r B-12. Niedob\u00f3r mo\u017ce by\u0107 spowodowany niedostatecznym spo\u017cyciem tej witaminy (tak jest w przypadku wegan i wegetarian) albo niedostateczn\u0105 jej absorpcj\u0105 (w przypadku os\u00f3b starszych i ludzi z wyci\u0119t\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 jelita). Wed\u0142ug bada\u0144 przeprowadzonych na przestrzeni lat w\u015br\u00f3d r\u00f3\u017cnych \u015brodowisk, takich jak np. wyznawcy Ko\u015bcio\u0142a Adwentyst\u00f3w Dnia Si\u00f3dmego (zar\u00f3wno w\u015br\u00f3d wegan jak i lakto-owo-wegetarian), os\u00f3b stosuj\u0105cych diet\u0119 makrobiotyczn\u0105, czy tak zwan\u0105 Natural Hygiene i Living Diet, niedob\u00f3r witaminy B-12 wynosi\u0142 od 12 a\u017c do 94%. W\u015br\u00f3d Adwentyst\u00f3w niedob\u00f3r B-12 oszacowano na 53% w\u015br\u00f3d lakto-owo-wegetarian i 60% do 89% w\u015br\u00f3d wegan (w dw\u00f3ch r\u00f3\u017cnych badaniach).<\/p>\n
– Jakie s\u0105 konsekwencje niedoboru witaminy B-12?<\/p>\n
Niedob\u00f3r witaminy B-12 mo\u017ce spowodowa\u0107 wiele r\u00f3\u017cnych problem\u00f3w, z kt\u00f3rych niekt\u00f3re s\u0105 nieodwracalne. Nale\u017c\u0105 do nich mi\u0119dzy innymi: demencja, ataksja, atrofia nerwu wzrokowego, katatonia, psychozy, zmiany nastroj\u00f3w, zawa\u0142 mi\u0119\u015bnia sercowego i zakrzepica \u017cy\u0142, niedokrwisto\u015b\u0107 megaloblastyczna oraz schorzenia neurologiczne, takie jak neuropatia, mielopatia (choroba rdzenia kr\u0119gowego), upo\u015bledzenie pami\u0119ci, depresja, atrofia m\u00f3zgu, zm\u0119czenie, zaniki pami\u0119ci i os\u0142abienie. Generalnie uwa\u017ca si\u0119, \u017ce kr\u00f3tkotrwa\u0142y niedob\u00f3r B-12 nie powoduje zmian w uk\u0142adzie nerwowym. Nie mniej jednak d\u0142ugotrwa\u0142y niedob\u00f3r prowadzi do nieodwracalnych powik\u0142a\u0144.<\/p>\n
– Czy to prawda, jak podaj\u0105 niekt\u00f3re \u017ar\u00f3d\u0142a, \u017ce witamina B-12 znajduje si\u0119 w pewnych produktach pochodzenia ro\u015blinnego. W jakich produktach mo\u017cna znale\u017a\u0107 witamin\u0119 B-12?<\/p>\n
Sam znam niekt\u00f3re \u017ar\u00f3d\u0142a, jakie wspominaj\u0105, \u017ce witamina B-12 znajduje si\u0119 nie tylko w fermentowanych produktach sojowych, ale i w innych produktach ro\u015blinnych, takich jak owoce, warzywa, oliwki, zbo\u017ca, a nawet w wodzie. Niestety s\u0105 to informacje nieprawdziwe. Nie jest te\u017c prawd\u0105 twierdzenie, \u017ce te produkty s\u0105 dobrym \u017ar\u00f3d\u0142em witaminy B-12 dla wegetarian, bo po prostu tej witaminy nie zawieraj\u0105. Wierzenie, \u017ce witamina B-12 znajduje si\u0119 w niekt\u00f3rych fermentowanych produktach ro\u015blinnych, oparte jest na badaniach przeprowadzonych w latach 80. Niestety proces pomiaru zawarto\u015bci tej witaminy w produktach takich jak tempeth (fermentowany produkt sojowy) czy algi, nie by\u0142 precyzyjny i zawiera\u0142 pomiar zwi\u0105zk\u00f3w chemicznych, kt\u00f3re nazywane s\u0105 witamin\u0105 B-12, ale kt\u00f3re nie s\u0105 aktywn\u0105 form\u0105 tej witaminy. Witamina B-12 (kobalamina) w organizmie cz\u0142owieka przekszta\u0142cana jest w dwie r\u00f3\u017cne, biologicznie aktywne formy: metylokobalamin\u0119 i adenosylkobalamin\u0119. Ponadto wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 cyjanokobalamin\u0119 – form\u0119 witaminy B-12 cz\u0119sto dodawan\u0105 do niekt\u00f3rych produkt\u00f3w, takich jak mleko sojowe. Jest ona r\u00f3wnie\u017c u\u017cywana w suplementach dietetycznych. Cyjanokobalamina jest przekszta\u0142cana w organizmie w aktywne formy witaminy. Opr\u00f3cz biologicznie aktywnych form, istniej\u0105 r\u00f3wnie\u017c pseudo-witaminy B-12, kt\u00f3re nie maj\u0105 \u017cadnej warto\u015bci dla organizmu cz\u0142owieka. S\u0105 one produkowane przez niekt\u00f3re organizmy, takie jak na przyk\u0142ad algi. Jak wspomnieli\u015bmy, nieaktywnie biologicznie formy witaminy B-12 zosta\u0142y znalezione tak\u017ce w niekt\u00f3rych produktach, typu fermentowane produkty sojowe. Nale\u017cy jednak podkre\u015bli\u0107, \u017ce nieaktywne biologicznie formy witaminy B-12 mog\u0105 przyczyni\u0107 si\u0119 do niedoboru tej witaminy w organizmie, poniewa\u017c blokuj\u0105 normalny proces metaboliczny form biologicznie aktywnych. Podsumowuj\u0105c, produkty ro\u015blinne nie zawieraj\u0105 aktywnych form witaminy B-12.<\/p>\n
– Czy jest prawd\u0105, \u017ce bakterie w jelitach i jamie ustnej (na z\u0119bach) produkuj\u0105 witamin\u0119 B-12? A je\u015bli tak, czy to wystarczy do zaspokojenia zapotrzebowania organizmu na t\u0119 witamin\u0119?<\/p>\n
Ten pogl\u0105d oparty jest na do\u015bwiadczeniu przeprowadzonym przez grup\u0119 badaczy, prowadzonych przez dr M.J. Albert, kt\u00f3ra wykaza\u0142a, \u017ce bakterie z gatunku Pseudomonas i Klebsiella produkuj\u0105 witamin\u0119 B-12 w jelicie cienkim. Nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce ta produkcja jest bardzo ma\u0142a. Znaczne ilo\u015bci tej witaminy produkuj\u0105 bakterie w jelicie grubym, jednak\u017ce jej absorpcja odbywa si\u0119 w jelicie cienkim, dlatego B-12 produkowana w jelicie grubym nie jest u\u017cyteczna dla cz\u0142owieka. Nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c podkre\u015bli\u0107, \u017ce obecno\u015b\u0107 bakterii w jelicie cienkim mo\u017ce faktycznie przyczyni\u0107 si\u0119 do niedoboru tej witaminy, dlatego \u017ce B-12 dostarczona z po\u017cywieniem jest zu\u017cyta przez bakterie zanim zostanie zaabsorbowana do obiegu krwi. Bakterie na z\u0119bach i w jamie ustnej mog\u0105 produkowa\u0107 znikome ilo\u015bci witaminy B-12; s\u0105 to jednak ilo\u015bci tak ma\u0142e, \u017ce nie nale\u017cy bra\u0107 ich pod uwag\u0119. S\u0142ysza\u0142em kiedy\u015b osob\u0119, kt\u00f3ra nawo\u0142ywa\u0142a do nie mycia z\u0119b\u00f3w przez kilka godzin po posi\u0142ku, aby umo\u017cliwi\u0107 produkcj\u0119 B-12 przez bakterie na z\u0119bach. Ale nawet gdyby\u015bmy w og\u00f3le nigdy nie myli z\u0119b\u00f3w, produkcja B-12 przez bakterie \u017cyj\u0105ce w naszej jamie ustnej jest znikoma. Wi\u0119c tego typu strategie mog\u0105 si\u0119 zako\u0144czy\u0107 nieodwracalnymi konsekwencjami. Znam jedn\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119, wydrukowan\u0105 w j\u0119zyku polskim, kt\u00f3rej autorzy twierdz\u0105, \u017ce produkcja witaminy B-12 przez bakterie w jamie ustnej jest w stanie pokry\u0107 zapotrzebowanie na t\u0105 witamin\u0119 u wegetarian. Jest to jednak b\u0142\u0119dne twierdzenie, niepotwierdzone przez \u017cadne badania. Je\u017celi taki pogl\u0105d by\u0142by prawdziwy, to wegetarianie nie mieliby niedobor\u00f3w tej witaminy. A jak wspomnia\u0142em ju\u017c wcze\u015bniej, procent wegetarian, cz\u0142onk\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a Adwentyst\u00f3w Dnia Si\u00f3dmego z niedoborem tej witaminy si\u0119ga oko\u0142o 50%, a w\u015br\u00f3d wegan niedob\u00f3r odnotowuje si\u0119 u 60 do prawie 90% os\u00f3b. Nie jest r\u00f3wnie\u017c prawd\u0105, jak twierdz\u0105 niekt\u00f3re \u017ar\u00f3d\u0142a, \u017ce symptomy niedoboru witaminy B-12 nie s\u0105 widoczne u wegetarian. Przeciwnie, osoby spo\u017cywaj\u0105ce diet\u0119 opart\u0105 na produktach ro\u015blinnych wykazuj\u0105 takie symptomy niezale\u017cnie od rejonu geograficznego, w jakim \u017cyj\u0105. Badania pokazuj\u0105 niedobory zar\u00f3wno u doros\u0142ych i starszych wegetarian, u dzieci, a nawet u niemowl\u0105t karmionych piersi\u0105 matek z niedoborem tej witaminy. <\/p>\n
– Jak zatem zapobiega\u0107 niedoborom witaminy B-12?<\/p>\n
Osoba doros\u0142a powinna spo\u017cywa\u0107 2.4\u03bcg witaminy B-12 ka\u017cdego dnia. Jej \u017ar\u00f3d\u0142a w diecie to mi\u0119so, w\u0119dliny i produkty zwierz\u0119ce. Jak wspomnia\u0142em wcze\u015bniej, witamina B-12 produkowana jest tylko przez drobnoustroje. Przyczyn\u0105, dla kt\u00f3rej mi\u0119so i produkty zwierz\u0119ce zawieraj\u0105 t\u0119 witamin\u0119 jest to, \u017ce zwierz\u0119ta s\u0105 w stanie zaabsorbowa\u0107 j\u0105 z uk\u0142adu trawiennego, gdzie bakterie produkuj\u0105 jej znacz\u0105ce ilo\u015bci. Dla przyk\u0142adu, 100 g krowiego mleka zawiera od 0.2 do 0.4\u03bcg. W mleku, kt\u00f3re by\u0142o gotowane przez 2 do 5 minut, oko\u0142o 30% witaminy B-12 jest zniszczone przez temperatur\u0119. Oko\u0142o 20 do 60% witaminy B-12 pozostaje w serze zrobionym z tego mleka. Mi\u0119so, ryby i jaja zawieraj\u0105 troch\u0119 wi\u0119cej B-12 w por\u00f3wnaniu do mleka i nabia\u0142u.<\/p>\n
Wysoka temperatura niszczy witamin\u0119 B-12. Badania wykaza\u0142y, \u017ce poddanie produktu, kt\u00f3ry zawiera witamin\u0119 B-12 gotowaniu, sma\u017ceniu czy innej obr\u00f3bce cieplnej spowodowa\u0142o spadek zawarto\u015bci tej witaminy od oko\u0142o 23, a\u017c do prawie 97% w zale\u017cno\u015bci od rodzaju produktu, temperatury i czasu. Najnowsze badania przeprowadzone w Norwegii sugeruj\u0105, \u017ce witamina B-12 z mi\u0119sa i jaj nie jest a\u017c tak dobrze przyswajalna, jak z nabia\u0142u i ryb. Warto jednak w tym momencie doda\u0107, \u017ce spo\u017cycie mleka i nabia\u0142u podwy\u017csza mi\u0119dzy innymi ryzyko raka prostaty. Dlatego zwi\u0119kszenie spo\u017cycia tych produkt\u00f3w mog\u0142oby mie\u0107 niewskazane konsekwencje. Osoba spo\u017cywaj\u0105ca typow\u0105 dla kraj\u00f3w zachodnich i Polski diet\u0119 z\u0142o\u017con\u0105 z mi\u0119sa, w\u0119dlin i produkt\u00f3w mi\u0119snych, spo\u017cywa dwa do trzech razy wi\u0119cej witaminy B-12 ni\u017c wynosi jej zapotrzebowanie.<\/p>\n
Generalnie zaleca si\u0119 aby weganie, wegetarianie, osoby starsze (powy\u017cej 50. roku \u017cycia), a tak\u017ce osoby, kt\u00f3re cz\u0119sto u\u017cywaj\u0105 \u015brodk\u00f3w na nadkwasot\u0119, spo\u017cywa\u0142y witamin\u0119 B-12 w postaci suplement\u00f3w. Badanie opublikowane w 2005 roku w \u017curnalu Archives of Internal Medicine wykaza\u0142o, \u017ce \u201enajmniejsza dawka cyjanokobalaminy (forma witaminy B-12 spo\u017cywana w suplementach) konieczna do zanikni\u0119cia \u0142agodnej postaci niedoboru witaminy B-12 wynosi wi\u0119cej ni\u017c 200 dawek zalecanych do spo\u017cycia w diecie, kt\u00f3ra wynosi oko\u0142o 3\u03bcg\u201d. Oznacza to, \u017ce dawka spo\u017cywana w postaci suplement\u00f3w powinna wynosi\u0107 przynajmniej 250\u03bcg. Witamina B-12 dostarczona z suplement\u00f3w absorbowana jest w inny spos\u00f3b, ni\u017c witamina dostarczona w diecie. B-12 w produktach przyczepiona jest do bia\u0142ka. Po spo\u017cyciu witaminy B-12 w po\u017cywieniu, w \u017co\u0142\u0105dku kwas \u017co\u0142\u0105dkowy i pepsyna od\u0142\u0105czaj\u0105 B-12 z glikoproteiny, do kt\u00f3rej jest przyczepiona. To pozwala B-12 powi\u0105za\u0107 si\u0119 z tak zwanym \u201ebia\u0142kiem R\u201d, kt\u00f3re jest wytwarzane przez gruczo\u0142y \u015blinowe i \u017co\u0142\u0105dek. W jelicie cienkim enzymy trawienne produkowane przez trzustk\u0119, trawi\u0105 bia\u0142ka R, do kt\u00f3rych jest przyczepiona B-12, co z kolei umo\u017cliwia jej przyczepienie si\u0119 do czynnika wewn\u0119trznego (czynnik wewn\u0119trzny jest rodzajem bia\u0142ka, wytwarzanym przez \u017co\u0142\u0105dek). Absorpcja nast\u0119puje w tylnej cz\u0119\u015bci jelita cienkiego i wymaga receptor\u00f3w, kt\u00f3re odr\u00f3\u017cniaj\u0105 tylko witamin\u0119 B-12 zwi\u0105zana z czynnikiem wewn\u0119trznym, a nie rozr\u00f3\u017cniaj\u0105 witaminy B-12, kt\u00f3ra nie jest zwi\u0105zana z tym czynnikiem. Witamina B-12 z suplement\u00f3w jest absorbowana w inny spos\u00f3b, mianowicie przez proces zwany dyfuzj\u0105 prost\u0105. Szacuje si\u0119, \u017ce z suplement\u00f3w absorbowany jest mniej ni\u017c 1% witaminy.<\/p>\n
– Czy suplementy dietetyczne dostarczaj\u0105 aktywn\u0105 form\u0119 witaminy B-12?<\/p>\n
Biologicznie aktywna forma witaminy B-12 nazywa sie kobalamina. W suplementach dietetycznych znajduje si\u0119 cyjanokobalamina, czyli nieaktywna forma, kt\u00f3ra jest uaktywniona w organizmie. Cyjanokobalamina jest produktem sk\u0142adaj\u0105cym si\u0119 z kobalaminy i cyjaniny. Kobalamina produkowana jest przez bakterie, natomiast cyjanin\u0119 dodaje si\u0119 w laboratorium, aby zwi\u0119kszy\u0107 stabilno\u015b\u0107 tego zwi\u0105zku chemicznego. Aktywacja cyjanokobalaminy polega na usuni\u0119ciu cyjaniny, kt\u00f3ra jest \u201eodczepiana\u201d od kobalaminy przez enzymy. Istniej\u0105 rzadkie przypadki wrodzonej niemo\u017cliwo\u015bci produkcji enzymu, kt\u00f3ry odpowiedzialny jest za t\u0105 reakcj\u0119. W takim przypadku osoba nara\u017cona jest na niedob\u00f3r B-12.<\/p>\n
– Czy spo\u017cywanie witaminy B-12 wy\u0142\u0105cznie w fortyfikowanych produktach (jak p\u0142atki \u015bniadaniowe czy mleko sojowe) zaspokaja zapotrzebowanie organizmu na t\u0105 witamin\u0119?<\/p>\n
Do dzi\u015b nie ma \u017cadnych bada\u0144, kt\u00f3re bezpo\u015brednio odpowiedzia\u0142yby na to pytanie. Nie mniej jednak, wiedz\u0105c jak absorbowana jest witamina B-12, s\u0105dz\u0119 \u017ce spo\u017cywanie B-12 w produktach fortyfikowanych nie dostarcza dostatecznej ilo\u015bci tej witaminy. Pami\u0119ta\u0107 musimy, \u017ce forma B-12 dodawana do mleka sojowego i innych produkt\u00f3w fortyfikowanych jest t\u0105 sam\u0105, kt\u00f3r\u0105 przyjmujemy w suplementach. Jak ju\u017c wspomnia\u0142em, \u017ceby zapobiega\u0107 niedoborom tej witaminy, nale\u017cy spo\u017cywa\u0107 dawk\u0119 oko\u0142o 250\u03bcg dziennie. Jednak\u017ce mleko sojowe, p\u0142atki \u015bniadaniowe i inne produkty fortyfikowane zawieraj\u0105 tylko oko\u0142o 2.4\u03bcg w ka\u017cdej porcji. Dlatego spo\u017cywanie B-12 w suplementach wydaje si\u0119 najrozs\u0105dniejsz\u0105 metod\u0105 zapobiegania jej niedoborom.<\/p>\n
– Czy reklamowana cz\u0119sto witamina B-12 stosowana pod j\u0119zyk ma jakie\u015b specjalne zalety w por\u00f3wnaniu do innych suplement\u00f3w?<\/p>\n
W jamie ustnej mo\u017ce by\u0107 zaabsorbowana bardzo ma\u0142a ilo\u015b\u0107 witaminy B-12. Jelito kr\u0119te (dolna cz\u0119\u015b\u0107 jelita cienkiego) jest g\u0142\u00f3wnym miejscem wch\u0142aniania B-12. Niekt\u00f3re osoby spo\u017cywaj\u0105 tak zwan\u0105 podj\u0119zykow\u0105 form\u0119 B-12 wierz\u0105c, \u017ce jest ona lepiej przyswajalna. Jednak\u017ce jedyn\u0105 przyczyn\u0105, dla kt\u00f3rej mo\u017cna by spo\u017cywa\u0107 podj\u0119zykow\u0105 witamin\u0119 B-12 jest fakt, \u017ce zawiera ona poka\u017an\u0105 dawk\u0119 – 500 \u03bcg, a nie dlatego, \u017ce jest ona stosowana pod j\u0119zyk.<\/p>\n
– Jak mo\u017cna zbada\u0107 poziom witaminy B-12 w organizmie?<\/p>\n
Poziom witaminy B-12 mo\u017ce by\u0107 zbadany na kilka sposob\u00f3w. Najbardziej dok\u0142adnym testem jest sprawdzenie poziomu kwasu metylmalonowego w moczu. Normalny poziom tego kwasu wynosi 0.08 do 0.56 mmol\/L. Podwy\u017cszony poziom oznacza niedob\u00f3r tej witaminy (niewydolno\u015b\u0107 nerek i zmniejszenie obj\u0119to\u015bci wewn\u0105trznaczyniowej maj\u0105 r\u00f3wnie\u017c wp\u0142yw na poziom tego kwasu). Innym testem jest pomiar B-12 w surowicy krwi. S\u0105 przynajmniej dwa testy, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 u\u017cywane do pomiaru poziomu B-12 w surowicy krwi: analiza radioimmunologiczna i analiza mikrobiotyczna. Analiza radioimmunologiczna cz\u0119sto mo\u017ce pokaza\u0107 fa\u0142szywy pozytywny wynik, tylko dlatego, \u017ce mierzy ona nie tylko aktywne ale r\u00f3wnie\u017c nieaktywne rodzaje witaminy B-12. Poziom podaje si\u0119 albo w mmol\/L albo w pg\/mL. Poziom witaminy B-12 w serum krwi nie powinien by\u0107 ni\u017cszy ni\u017c 150pmol\/L albo 200pg\/mL. Poziom B-12 mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c po\u015brednio oceniony po pomiarze homocystyny we krwi. Podniesiony poziom homocystyny (> 15\u00b5mol\/L) mo\u017ce oznacza\u0107 niedob\u00f3r witaminy B-12, kwasu foliowego albo witaminy B-6. W takim przypadku nale\u017cy przeprowadzi\u0107 dodatkowe testy.<\/p>\n
– Czy s\u0105 inne ni\u017c po\u017cywienie i suplementy \u017ar\u00f3d\u0142a witaminy B-12?<\/p>\n
Opr\u00f3cz suplement\u00f3w dobrym \u017ar\u00f3d\u0142em witaminy B-12 s\u0105 tzw. nutritional yeast (dro\u017cd\u017ce od\u017cywcze). Dwie czubate \u0142y\u017ceczki albo jedna czubata \u0142y\u017cka sto\u0142owa zawieraj\u0105 mniej wi\u0119cej tyle tej witaminy, ile wynosi dzienne zapotrzebowanie. Badanie opublikowane w \u017curnalu Annals of Nutrition Metabolism wykaza\u0142o znaczne obni\u017cenie poziomu kwasu metylmalonowego w\u015br\u00f3d os\u00f3b, kt\u00f3re spo\u017cywa\u0142y witamin\u0119 B-12 w postaci suplement\u00f3w albo dro\u017cd\u017cy od\u017cywczych.<\/p>\n
– Jak nale\u017cy leczy\u0107 niedob\u00f3r witaminy B-12?<\/p>\n
Przede wszystkim nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce poziom witaminy B-12 w organizmie cz\u0142owieka powinien zbada\u0107 lekarz. Nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c skonsultowa\u0107 z lekarzem tryb leczenia. Generalnie, niedob\u00f3r witaminy B-12 leczy si\u0119 wstrzykuj\u0105c domi\u0119\u015bniowo 1000mg . Zwykle wstrzykuje si\u0119 albo hydroksykobalamin\u0119 albo cyjanokobalamin\u0119 (dwie formy witaminy, kt\u00f3re organizm cz\u0142owieka jest w stanie przekszta\u0142ci\u0107 w formy biologicznie aktywne) codziennie przez dwa tygodnie, a potem raz na dwa tygodnie przez 6 miesi\u0119cy. Badania wskazuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c na to, \u017ce dzienne spo\u017cycie 1000 albo 2000\u03bcg w formie suplement\u00f3w przynosi podobny efekt.<\/p>\n
Niezwykle wa\u017cne jest, by zapobiega\u0107 powstawaniu niedoboru tej witaminy. W tym celu poleca\u0142bym spo\u017cycie jej w formie suplement\u00f3w dietetycznych. W przypadku wegan i ludzi starszych, suplementy nale\u017cy przyjmowa\u0107 ka\u017cdego dnia w dawce najlepiej 250\u03bcg. W przypadku lakto-owo-wegatarian, polecam tak\u0105 sam\u0105 dawk\u0119 przynajmniej 4-5 razy na tydzie\u0144.<\/p>\n
– Czy mo\u017cna przedawkowa\u0107 witamin\u0119 B-12 i jakie mog\u0105 by\u0107 tego konsekwencje?<\/p>\n
Do dzi\u015b nie s\u0105 znane przypadki spo\u017cycia toksycznych ilo\u015bci witaminy B-12. Pomimo tego, w celu zapobiegania niedoborom nie ma potrzeby spo\u017cywania dawek wi\u0119kszych ni\u017c 1000\u03bcg. Wspomniane przeze mnie wcze\u015bniej \u017ar\u00f3d\u0142o (kt\u00f3re promuje tez\u0119, \u017ce witamina B-12 znajduje si\u0119 w produktach takich jak owoce, warzywa czy zbo\u017ca), powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na badania na zwierz\u0119tach, twierdzi, \u017ce du\u017ce spo\u017cycie witaminy B-12 mo\u017ce powodowa\u0107 raka. Opublikowane badania naukowe nie potwierdzaj\u0105 jednak takiej tezy. Wr\u0119cz przeciwnie, niekt\u00f3re badania sugeruj\u0105, \u017ce witamina B-12 mo\u017ce mie\u0107 korzystny wp\u0142yw na profilaktyk\u0119 nowotwor\u00f3w piersi i jelita grubego. Inne badania, w kt\u00f3rych osoby spo\u017cywa\u0142y przez okres kilku lat setki razy wi\u0119ksz\u0105 dawk\u0119 tej witaminy ni\u017c dzienne zalecenie, nie wykaza\u0142y ani pozytywnego ani negatywnego wp\u0142ywu tej witaminy na rozw\u00f3j raka.<\/p>\n
– Dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119.<\/p>\n
Roman Pawlak jest profesorem od\u017cywiania i dietetyki na East Carolina University w Greenville, NC. Studia doktoranckie uko\u0144czy\u0142 na University of Southern Mississippi. Na swojej uczelni wyk\u0142ada: Nutrition and Wellness (Dietetyka a zdrowie), Nutrition in Metabolism and Physiology (Dietetyka, metabolizm i fizjologia), Vegetarian Nutrition (Dietetyka wegetaria\u0144ska) i Nutrition Science (Dietetyka w uj\u0119ciu naukowym). Szczeg\u00f3lnym zainteresowaniem profesora Pawlaka jest profilaktyka dietetyczna realizowana w oparciu o dzia\u0142alno\u015b\u0107 ko\u015bcio\u0142\u00f3w i plac\u00f3wek spo\u0142ecznych. Roman Pawlak jest autorem ksi\u0105\u017cki \u201eI am the Lord who heals you, oraz wsp\u00f3\u0142autorem ksi\u0105\u017cki \u201eMatka wegetarianka i jej dziecko\u201d.Badania naukowe dra Pawlaka opublikowane s\u0105 w ameryka\u0144skich i mi\u0119dzynarodowych pismach naukowych takich jak Ethnicity and Disease, Journal of Primary Prevention czy Journal of Nutrition Education and Behavior.<\/p>\n
\u017ar\u00f3d\u0142o: http:\/\/www.eioba.pl\/a118436\/b_12_prawdy_i_mity<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" O tym, jak witamina B-12 wp\u0142ywa na ludzki organizm oraz czym gro\u017c\u0105 jej niedobory, z doktorem Romanem Pawlakiem z East Carolina University rozmawia Agnieszka Flakus. Witamina B-12 jest jedn\u0105 z kilku witamin rozpuszczalnych w wodzie. Bierze udzia\u0142 w reakcjach chemicznych … Czytaj dalej