Styl hodowania zwierz\u0105t na mi\u0119so zmieni\u0142 si\u0119 dramatycznie w drugiej po\u0142owie XX wieku. Poprzednio zwierz\u0119ta hodowane by\u0142y w spos\u00f3b naturalny, jad\u0142y tak, jak zaplanowa\u0142 to Stw\u00f3rca. Krowy chodzi\u0142y bez ogranicze\u0144 po pastwiskach, pas\u0105c si\u0119 na trawie. Kurczaki spacerowa\u0142y wok\u00f3\u0142 farm, zbieraj\u0105c robaki i traw\u0119. Zwierz\u0119ta trzymane by\u0142y w oborach czy w kurnikach na noc. Chocia\u017c wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie mo\u017cemy spotka\u0107 farmer\u00f3w, kt\u00f3rzy hoduj\u0105 zwierz\u0119ta w ten spos\u00f3b, ten rodzaj farmerstwa jest bardzo rzadki. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 zwierz\u0105t jest hodowana zgodnie z modelem stosowania skoncentrowanego karmienia zwierz\u0105t (Concentrated Animal Feeding Operation \u2013 CAFO). Dla przyk\u0142adu, oko\u0142o 95% jaj produkowanych na sprzeda\u017c, pochodzi z farm CAFO. Istniej\u0105 co najmniej dwie r\u00f3\u017cnice pomi\u0119dzy tym modelem, a tradycyjnymi praktykami.<\/p>\n
Zgodnie z CAFO zwierz\u0119ta s\u0105 zamkni\u0119te w ma\u0142ych zagrodach albo pomieszczeniach, gdzie setki, tysi\u0105ce a nawet setki tysi\u0119cy z nich hodowane s\u0105 w tym samym czasie. Krowy najcz\u0119\u015bciej trzymane s\u0105 na wolnym powietrzu. Natomiast \u015bwinie, kurczaki czy indyki hodowane s\u0105 wewn\u0105trz, w ogromnych pomieszczeniach, ale st\u0142oczone na bardzo ma\u0142ych powierzchniach. Jedzenie i woda dostarczane s\u0105 zwierz\u0119tom mechanicznie. Dla przyk\u0142adu, kury hodowane dla produkcji jaj, przez ca\u0142e \u017cycie trzymane s\u0105 w metalowych klatkach, gdzie na jedn\u0105 kur\u0119 przeznaczony jest obszar mniejszy ni\u017c jedna kartka papieru listowego! W takich warunkach trudno jest tym zwierz\u0119tom nawet si\u0119 porusza\u0107, a w wielu przypadkach nie mog\u0105 si\u0119 nawet obr\u00f3ci\u0107. U wielu z nich, jako rezultat ograniczonego ruchu, rozwija si\u0119 dystrofia (zwyrodnienie mi\u0119\u015bni). Na rozw\u00f3j zwyrodnienia mi\u0119\u015bni dodatkowo wp\u0142ywa spo\u017cywanie wysokobia\u0142kowej diety, hormon\u00f3w wzrostu i\/lub promotor\u00f3w wzrostu, kt\u00f3re daj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 gwa\u0142townego przyrostu cia\u0142a. Obserwuje si\u0119, \u017ce niestety rozw\u00f3j n\u00f3g tych zwierz\u0105t nie mo\u017ce nad\u0105\u017cy\u0107 za przyrostem masy cia\u0142a i cz\u0119sto nogi nie s\u0105 w stanie utrzyma\u0107 ich wagi. Te dwa czynniki cz\u0119sto prowadz\u0105 do tego, \u017ce zwierz\u0119ta zaczynaj\u0105 kule\u0107.<\/p>\n
Drug\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0105 pomi\u0119dzy hodowl\u0105 na tradycyjnych farmach a na tych wci\u0105gni\u0119tych w model CAFO jest to, co jedz\u0105 zwierz\u0119ta. Trawa jest naturaln\u0105 diet\u0105 dla byd\u0142a. W modelu CAFO po\u017cywienie podawane krowom sk\u0142ada si\u0119 przede wszystkim z kukurydzy, soi i zbo\u017ca. Ta dieta powoduje r\u00f3\u017cnorodne problemy trawienne. Kiedy krowy zjadaj\u0105 traw\u0119, stosuj\u0105c diet\u0119 jak\u0105 zaplanowa\u0142 dla nich Stworzyciel, jako produkt uboczny spo\u017cywania wysokiej zawarto\u015bci b\u0142onnika, produkuj\u0105 gaz. Ale gdy s\u0105 one na diecie w wi\u0119kszo\u015bci skomponowanej z kukurydzy, soi i zbo\u017ca, cho\u0107 wci\u0105\u017c produkuj\u0105 znaczne ilo\u015bci tego gazu, maj\u0105 problemy z usuwaniem go z organizmu. A zatem ten gaz jest niejako uwi\u0119ziony w ich cia\u0142ach i w rezultacie powoduje wzd\u0119cia, kt\u00f3re z kolei cz\u0119sto wywo\u0142uj\u0105 problemy z oddychaniem, a w niekt\u00f3rych przypadkach mog\u0105 nawet by\u0107 powodem \u015bmierci w wyniku uduszenia. Ta \u201esztuczna\u201d dieta podawana prze\u017cuwaczom powoduje te\u017c inne problemy trawienne, na przyk\u0142ad wy\u017csz\u0105 ni\u017c normalna syntez\u0119 kwas\u00f3w, kt\u00f3ra mo\u017ce prowadzi\u0107 do kwasowej niestrawno\u015bci, a ta nast\u0119pnie do zapalenia \u015bcianek \u017cwacza, najwi\u0119kszego z 4 \u017co\u0142\u0105dk\u00f3w. W\u015br\u00f3d innych problem\u00f3w powi\u0105zanych z diet\u0105 wysokobia\u0142kow\u0105 pojawiaj\u0105 si\u0119: wrzody na w\u0105trobie i Feedlot Polio Hainego Medina (to schorzenie charakteryzuje si\u0119 wyst\u0119powaniem parali\u017cu, kt\u00f3ry jest spowodowany przez destrukcj\u0119 witaminy B-1, rezultat kwasicy). Inn\u0105 bardzo rozpowszechnion\u0105 chorob\u0105 w\u015br\u00f3d niosek w CAFO jest zesp\u00f3\u0142 krwotoczny st\u0142uszczonej w\u0105troby (FLHS \u2013 fatty liver hemorrhagic syndrome). Ta choroba jest rezultatem spo\u017cywania du\u017cej ilo\u015bci kalorii, kt\u00f3re powoduj\u0105 produkcj\u0119 estrogenu endogennego. Szacuje si\u0119, \u017ce to schorzenie jest jednym z najcz\u0119stszych przyczyn zgon\u00f3w, kt\u00f3re spowodowane s\u0105 krwotokami wewn\u0119trznymi w w\u0105trobie niosek.<\/p>\n
Pomimo tego, \u017ce dieta trzody hodowanej w modelu CAFO ju\u017c jest bogata w bia\u0142ko, dodatkowo podawane jest jej skoncentrowane bia\u0142ko w proszku. Produkt ten wytwarzany przez zak\u0142ady utylizacji z odpad\u00f3w, jest skomponowany z dw\u00f3ch kluczowych sk\u0142adnik\u00f3w. Pierwszy, to odpady z cz\u0119\u015bci zar\u017cni\u0119tych zwierz\u0105t, kt\u00f3re nie s\u0105 u\u017cyte na mi\u0119so (zawieraj\u0105 wn\u0119trzno\u015bci (jelita) i ich zawarto\u015b\u0107, g\u0142owy, kopyta, rogi, ko\u015bci i krew). Drugi odpad to martwe zwierz\u0119ta. Jako \u017ce hodowla wed\u0142ug modelu CAFO zak\u0142ada trzymanie du\u017cej ilo\u015bci zwierz\u0105t w stosunkowo ma\u0142ych, ograniczonych pomieszczeniach, kondycja ich \u017cycia czyni je podatnymi na r\u00f3\u017cnorodne zaka\u017ane mikroby, takie jak E.coli, salmonella, czy campylobacter. W konsekwencji tysi\u0105ce z tych zwierz\u0105t umiera, zanim s\u0105 nawet gotowe, by by\u0107 sprzedane do ubojni. Zak\u0142ady utylizacyjne zakupuj\u0105 tak\u017ce zwierz\u0119ta poddane eutanazji, takie jak psy i koty, oraz te zabite na drogach. Szacuje si\u0119, \u017ce ka\u017cdego roku w samych tylko Stanach Zjednoczonych oko\u0142o 40 miliard\u00f3w funt\u00f3w martwych zwierz\u0105t jest przetwarzane w zak\u0142adach utylizacyjnych. Zak\u0142ady utylizacyjne gotuj\u0105, miel\u0105, i susz\u0105 nadmiar szcz\u0105tk\u00f3w i martwych zwierz\u0105t w celu zrobienia z nich skoncentrowanego bia\u0142ka w proszku, kt\u00f3re potem sprzedaj\u0105 farmerom.<\/p>\n
Oto cytat opisuj\u0105cy produkcj\u0119 tej skoncentrowanej proteiny: \u201eNa pod\u0142odze w zak\u0142adzie utylizacji odpad\u00f3w le\u017cy masa \u201esurowego produktu\u201d. Tysi\u0105ce martwych ps\u00f3w, kot\u00f3w, g\u0142owy i kopyta kr\u00f3w, owiec, \u015bwi\u0144 i koni, ca\u0142e cia\u0142a skunks\u00f3w, szczur\u00f3w i szop\u00f3w. Wszystko to czeka, aby by\u0107 przetworzone. Le\u017c\u0105ce w temperaturze 35 stopni Celsjusza masy cia\u0142 martwych zwierz\u0105t staj\u0105 si\u0119 pokarmem milion\u00f3w larw i robak\u00f3w, kt\u00f3re pe\u0142zaj\u0105 po padlinie. (\u2026) Ameryka\u0144ski \u017burnal Bada\u0144 Weterynaryjnych (American Journal of Veterinary Research) wyja\u015bnia, \u017ce to powt\u00f3rnie przetworzone mi\u0119so i ko\u015bci s\u0105 dodawane jako \u017ar\u00f3d\u0142a bia\u0142ka i innych sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych do diety kur, \u015bwi\u0144, zwierz\u0105t domowych, i w mniejszych ilo\u015bciach do diety byd\u0142a i owiec. T\u0142uszcz zwierz\u0119cy jest r\u00f3wnie\u017c u\u017cywany jako \u017ar\u00f3d\u0142o energii. Ka\u017cdego dnia tysi\u0105ce samochod\u00f3w ci\u0119\u017carowych na ca\u0142ym obszarze Stan\u00f3w Zjednoczonych dowozi miliony ton tych \u201epolepszaczy \u017cywno\u015bci\u201d do producent\u00f3w drobiu, byd\u0142a, \u015bwi\u0144, ryb i producent\u00f3w pokarm\u00f3w dla zwierz\u0105t domowych. W ich zak\u0142adach polepszacze s\u0105 mieszane z innymi sk\u0142adnikami paszy podawanej milionom zwierz\u0105t, kt\u00f3re z kolei b\u0119d\u0105 spo\u017cywa\u0107 jedz\u0105cy mi\u0119so ludzie (\u2026). W cia\u0142ach martwych zwierz\u0105t znajduje si\u0119 ca\u0142a lista niechcianych sk\u0142adnik\u00f3w, takich jak pestycydy (w cia\u0142ach otrutych zwierz\u0105t) a tak\u017ce produkty farmaceutyczne, jak i \u015brodki powoduj\u0105ce eutanazj\u0119 (euthanasia drugs) podawane zwierz\u0119tom domowym. Ryby zawieraj\u0105 DDT i inne zwi\u0105zki fosforoorganiczne (gromadz\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie w cia\u0142ach makreli i tu\u0144czyka). (\u2026) Tak\u017ce metale ci\u0119\u017ckie w paszy pochodz\u0105 z r\u00f3\u017cnych \u017ar\u00f3de\u0142, takich jak etykietki identyfikacyjne zwierz\u0105t, ig\u0142y i szpilki chirurgiczne\u201d.<\/p>\n
Dodatkowo, opr\u00f3cz karmienia zwierz\u0105t skoncentrowanym bia\u0142kiem w proszku, dieta CAFO wykorzystuje m\u0105czk\u0119 rybn\u0105 i m\u0105czk\u0119 z krwi. M\u0105czka rybia zawiera zmielone martwe, odrzucone ryby czy owoce morza. Krew jest pozyskiwana z rze\u017ani z zabitych zwierz\u0105t. Oczywi\u015bcie zwierz\u0119ta takie jak krowy by\u0142y stworzone, by by\u0107 ro\u015blino\u017cerne a nie mi\u0119so\u017cerne. Ta nienaturalna dieta powoduje r\u00f3\u017cnego rodzaju choroby. Na przyk\u0142ad choroba w\u015bciek\u0142ych kr\u00f3w (Mad Cow Disease \u2013 Bovine Spongiform Encephalopathy) jest spowodowana przez \u017cywienie ro\u015blino\u017cerc\u00f3w pokarmem z martwych cia\u0142 zwierz\u0105t; jest jedn\u0105 z kategorii chor\u00f3b okre\u015blanych powszechnie terminem przeno\u015bnej g\u0105bczastej encefalopatii (Transferable Spongiform Encephalopathy). Choroba atakuj\u0105ca ludzi z tej samej kategorii nazywana jest wariantem choroby Creutzfeldta-Jakoba (Varient-Creutzfeldt-Jakob Disease).<\/p>\n
W modelu CAFO zwierz\u0119ta hodowane na mi\u0119so, karmione s\u0105 r\u00f3\u017cnorodnymi lekami przeciwbakteryjnymi (antybiotyki), hormonami i promotorami wzrostu, oraz arszenikiem (kurczakom podaje si\u0119 arszenik w po\u017cywieniu w celu zabicia paso\u017cyt\u00f3w, kt\u00f3re \u017cyj\u0105 w ich wn\u0119trzno\u015bciach). Istniej\u0105 dwa podstawowe powody karmienia zwierz\u0105t tymi \u015brodkami: 1) zapobieganie lub leczenie chor\u00f3b zaka\u017anych i 2) promocja wzrostu. Organizacja o nazwie The Union of Concerned Scientists (t\u0142umacz\u0105c dos\u0142ownie \u2013 Unia Zaniepokojonych Naukowc\u00f3w) szacuje, \u017ce oko\u0142o 25 milion\u00f3w funt\u00f3w antybiotyk\u00f3w jest corocznie podawane trzodzie w po\u017cywieniu. To stanowi oko\u0142o 70% ca\u0142ej produkcji antybiotyk\u00f3w w Stanach Zjednoczonych. Zwierz\u0119ta karmione antybiotykami rosn\u0105 szybciej ni\u017c te nie karmione antybiotykami. Jednak mikroby eksponowane na antybiotyki rozwin\u0119\u0142y ju\u017c swoj\u0105 odporno\u015b\u0107 na te \u015brodki. Naukowcy z Centrum Kontroli Chor\u00f3b i Prewencji (Center for Disease Control and Prevention) okre\u015blili odporno\u015b\u0107 mikorb\u00f3w na antybiotyki: \u201ejedn\u0105 ze \u015bwiatowych, niecierpi\u0105cych zw\u0142oki kwestii w zakresie problematyki zdrowotnej\u201d, poniewa\u017c antybiotyki na kt\u00f3re mikroby rozwin\u0119\u0142y odporno\u015b\u0107 s\u0105 nieefektywne w leczeniu ludzi, u kt\u00f3rych rozwin\u0119\u0142o si\u0119 zatrucie mikrobami. Mikroby s\u0105 ju\u017c uodpornione na pewn\u0105 ilo\u015b\u0107 antybiotyk\u00f3w w tym na streptomycyn\u0119 (streptomycyn), tetracykliny (tetracyclines), penicylin\u0119 (penicillin) i fluorochinolony (fluoroquinolones). Dara Corrigan, Acting Principal Deputy Inspector General z Department of Health and Human Services, o\u015bwiadczy\u0142a: \u201eOstatnie badania zaprezentowa\u0142y, \u017ce odporno\u015b\u0107 mikrobiotyczna w\u015br\u00f3d bakterii, kt\u00f3re rodz\u0105 si\u0119 w po\u017cywieniu, przede wszystkim Salmonelli i Campylobacteri, mo\u017ce powodowa\u0107 d\u0142ugo trwaj\u0105cy stan z\u0142ego samopoczucia i zwi\u0119ksza\u0107 ilo\u015b\u0107 bakteriemii (zaka\u017cenie krwi bakteriami), leczenia szpitalnego i \u015bmierci. Inne badania zdecydowanie udowodni\u0142y, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 infekcji wywo\u0142ywanych przez Salomnell\u0119 i Campylobacter w wyniku odporno\u015bci antymikrobowej w krajach rozwini\u0119tych jest spowodowana u\u017cyciem antymikrob\u00f3w w po\u017cywieniu mi\u0119snym. (\u2026) Dlatego\u2026 zdrowie cz\u0142owieka jest zagro\u017cone wskutek u\u017cywania antybiotyk\u00f3w w po\u017cywieniu dla zwierz\u0105t\u201d. Naukowcy obawiaj\u0105 si\u0119, \u017ce mikroby mog\u0105 wkr\u00f3tce rozwin\u0105\u0107 odporno\u015b\u0107 na inne antybiotyki, takie jak wankomycyna (vancomycin), kt\u00f3ra uwa\u017cana jest za lekarstwo \u201eostatniej szansy\u201d. Wyizolowali ju\u017c bakteri\u0119 o nazwie enterococcus bacteria odporn\u0105 na wankomycyn\u0119. Rozw\u00f3j odporno\u015bci na wankomycyn\u0119 przez inne typy mikrob\u00f3w jest tylko kwesti\u0105 czasu.<\/p>\n
Jednym z najpowa\u017cniejszych problem\u00f3w zdrowotnych wynikaj\u0105cych z nabycia odporno\u015bci na antybiotyki przez mikroby, jest zaka\u017cenie gronkowcem z\u0142ocistym, okre\u015blanym jako MRSA (Methicillin-Resistant Staphylococcus Aureus). W Stanach Zjednoczonych wi\u0119cej os\u00f3b umiera w wyniku chor\u00f3b wywo\u0142anych przez zaka\u017cenie gronkowcem z\u0142ocistym, ni\u017c wirusem HIV. Do niedawna tylko pacjenci w szpitalu mieli zwi\u0119kszone ryzyko zachorowania na MRSA ze wzgl\u0119du na nadu\u017cywanie antybiotyk\u00f3w w szpitalach. Tego rodzaju MRSA nazywana jest szpitalnym zaka\u017ceniem MRSA. W ostatnich latach zanotowano tak\u017ce ogromny wzrost zachorowania na MRSA poza szpitalami, w\u015br\u00f3d ludzi \u017cyj\u0105cych w \u015brodowisku tzw. zaka\u017cenie \u015brodowiskowymi szczepami MRSA. Gronkowiec z\u0142ocisty jest rozpowszechniony w\u015br\u00f3d wielu zwierz\u0105t, takich jak \u015bwinie, krowy, konie, a nawet psy. Badania naukowe wykaza\u0142y wiele przypadk\u00f3w przerzut\u00f3w MRSA ze \u015bwi\u0144 czy kr\u00f3w na cz\u0142owieka. Szczeg\u00f3lnie osoby pracuj\u0105ce w\u015br\u00f3d zwierz\u0105t, maj\u0105 du\u017ce ryzyko nabycia tych mikrob\u00f3w. Wankomycyna jest z regu\u0142y przepisywana do leczenia MRSA. Jednak jak wspomnia\u0142em powy\u017cej, niekt\u00f3re drobnoustroje s\u0105 ju\u017c uodpornione na ten lek.<\/p>\n
Innym problemem s\u0105 hormony wzrostu, kt\u00f3re s\u0105 podstawowym dodatkiem do diety zwierz\u0105t takich jak krowy. W Ameryce krowy s\u0105 karmione substancj\u0105 o nazwie oestradiol 17, testosteronem, progesteronem, zeranolem, octanem trembolonu (trenbolone acetate) i octanem melengestrolu (melengestrol acetate). Na marginesie warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce jakiekolwiek u\u017cycie tych hormon\u00f3w w Unii Europejskiej jest zakazane od szeregu lat. Naukowcy wierz\u0105, \u017ce te hormony u\u017cywane w paszy zwierz\u0119cej mog\u0105 powodowa\u0107 r\u00f3\u017cnego rodzaju problemy zdrowotne u ludzi, takie jak zak\u0142\u00f3cenie r\u00f3wnowagi hormon\u00f3w, problemy rozwojowe, zak\u0142\u00f3cenia w systemie reprodukcyjnym, rozwija\u0107 raka i prowadzi\u0107 do wczesnego pojawienie si\u0119 pokwitania (okresu dojrza\u0142o\u015bci p\u0142ciowej u dziewcz\u0105t). Najbardziej kontrowersyjnym z powy\u017cszej listy hormon\u00f3w wydaje si\u0119 by\u0107 oestradiol 17, kt\u00f3ry mo\u017ce powodowa\u0107 raka piersi.<\/p>\n
U\u017cycie hormon\u00f3w w paszy zwierz\u0119cej jest r\u00f3wnie\u017c powi\u0105zane z wi\u0119ksz\u0105 koncentracj\u0105 tych chemikali\u00f3w w jeziorach i rzekach, zlokalizowanych niedaleko zak\u0142ad\u00f3w stosuj\u0105cych model CAFO. Badania, kt\u00f3re oceniaj\u0105 wp\u0142yw obecno\u015bci hormon\u00f3w wzrostu w rzekach i jeziorach donosz\u0105, \u017ce \u201eryby s\u0105 pod wp\u0142ywem tych hormon\u00f3w; osobniki m\u0119skie s\u0105 w pewnym stopniu sfeminizowane, a u osobnik\u00f3w \u017ce\u0144skich odnotowuje si\u0119 pewien stopie\u0144 zmaskulinizowania\u201d. Wed\u0142ug Earl Gray Jr. z Agencji Ochrony \u015arodowiska (Environmental Protection Agency) m\u0119skie osobniki w wodach rzek pobliskich CAFO nie tylko produkuj\u0105 mniejsz\u0105 ilo\u015b\u0107 testosteronu ale tak\u017ce \u201emia\u0142y znacz\u0105co zredukowany rozmiar j\u0105der\u201d.<\/p>\n
W ostatnich latach zanotowano r\u00f3wnie\u017c znaczny wzrost r\u00f3\u017cnych chor\u00f3b, nie tylko w\u015br\u00f3d zwierz\u0105t l\u0105dowych ale r\u00f3wnie\u017c w\u015br\u00f3d ryb i tak zwanych owoc\u00f3w morza. Ryby maj\u0105 sw\u00f3j ekwiwalent CAFO; trzymane s\u0105 w sztucznych zbiornikach, stawach albo w otwartych wodach ogrodzonych tak, \u017ceby nie mia\u0142y mo\u017cliwo\u015bci wyp\u0142yni\u0119cia z nich. Tego typu hodowle ryb nazywane s\u0105 intensywnymi akwakulturami (intensive aquaculture). S\u0105 one rozpowszechnione po ca\u0142ym \u015bwiecie. Popyt na ryby i owoce morza w drugiej po\u0142owie XX wieku spowodowa\u0142 ogromny wzrost po\u0142ow\u00f3w ryb. Aby dostarczy\u0107 zamawian\u0105 ilo\u015b\u0107 ryb do sklep\u00f3w i restauracji, zacz\u0119to je hodowa\u0107 na skal\u0119 przemys\u0142ow\u0105. W modelu CAFO, w kt\u00f3rym trzyma si\u0119 du\u017ce ilo\u015bci ryb na ma\u0142ych obszarach, ryzyko pojawienia si\u0119 chor\u00f3b jest znacznie wy\u017csze ni\u017c u zwierz\u0105t l\u0105dowych. Ryby mog\u0105 \u0142atwo ulec zaka\u017ceniu przez paso\u017cyty, takie jak wszy morskie (fish lice), grzyby (fungi), robaki jelitowe (intestinal worms) \u2013 takie jak nicienie lub motylice, bakterie (np. pa\u0142eczki Yersinia, czy Pseudomonas), oraz pierwotniaki (protozoa). Wed\u0142ug Laurie MacBride z Georgia Strait Alliance (organizacja, kt\u00f3rej misj\u0105 jest ochrona \u015brodowiska morskiego) \u201ewszy na farmach morskich s\u0105 ogromnym problemem w wodach Kolumbii Brytyjskiej i na ca\u0142ym \u015bwiecie. W Irlandii pstr\u0105gi na wolnych wodach zosta\u0142y kompletnie unicestwione przez wszy morskie\u2026 Minister Rybo\u0142\u00f3wstwa w Szkocji przyzna\u0142 natomiast, \u017ce istniej\u0105 dowody, \u017ce wszy morskie wp\u0142ywaj\u0105 na zdrowie i prze\u017cycie hodowli \u0142ososi \u017cyj\u0105cych w wolnych wodach. W Kolumbii Brytyjskiej za\u015b odnotowano epidemi\u0119 wszy morskich w r\u00f3\u017cowym \u0142ososiu z Archipelagu Broughton, gdzie hoduje si\u0119 du\u017ce ilo\u015bci \u0142ososia na farmach\u201d.<\/p>\n
Paul Molyneaux w artykule po\u015bwi\u0119conym tematowi chor\u00f3b w\u015br\u00f3d ryb, opublikowanym przez Alicia Patterson Foundation (organizacj\u0119, kt\u00f3ra promuje najlepsze dziennikarstwo w Stanach Zjednoczonych), napisa\u0142: \u201eSchorowane, gin\u0105ce krewetki sta\u0142y si\u0119 pokarmem rybitwy, a robotnicy spiesznie \u0142owili jeszcze \u017cyj\u0105ce krewetki, aby je wystawi\u0107 na sprzeda\u017c\u201d. Podobne sceny zanotowano na farmach krewetek od Indii do Ekwadoru, od Tajlandii do Teksasu. W Ekwadorze, kt\u00f3ry jest najwi\u0119kszym producentem krewetek na \u015bwiecie, choroby wirusowe spowodowa\u0142y w roku 1994 spadek produkcji o 58%. Pomimo tego, \u017ce procent zachorowania obni\u017cy\u0142 si\u0119 w ostatnich latach, zgony spowodowane wirusami Taura i bia\u0142ych plamek (white spot) ci\u0105gle mog\u0105 powodowa\u0107 100% zgon\u00f3w na zainfekowanych farmach. Taka sytuacja z kolei jest zagro\u017ceniem nie tylko dla najwi\u0119kszych na \u015bwiecie farm ale r\u00f3wnie\u017c dla krewetek i ryb \u017cyj\u0105cych w wolnych wodach, a by\u0107 mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c dla zdrowia cz\u0142owieka\u201d.<\/p>\n
Oczywi\u015bcie, aby obni\u017cy\u0107 procent ilo\u015bci ryb, kt\u00f3re choruj\u0105 na r\u00f3\u017cnego rodzaju drobnoustroje, producenci u\u017cywaj\u0105 mocno dzia\u0142aj\u0105cych antybiotyk\u00f3w. Jednak\u017ce pomimo u\u017cycia ich znacznych ilo\u015bci, \u015bmiertelno\u015b\u0107 si\u0119ga a\u017c do 30% nawet na farmach, gdzie problem rozpowszechniania si\u0119 drobnoustroj\u00f3w uwa\u017ca si\u0119 za utrzymywany pod kontrol\u0105.<\/p>\n
W \u015bwietle wy\u017cej wspomnianych problem\u00f3w dobrze by\u0142oby zastosowa\u0107 rad\u0119, o kt\u00f3rej napisa\u0142a ju\u017c na prze\u0142omie XIX i XX wieku jedna z najbardziej wp\u0142ywowych reformatorek zdrowia tamtego czasu, Ellen White. \u201eDieta powinna by\u0107 progresywna. Gdy choroby w\u015br\u00f3d zwierz\u0105t si\u0119 zwi\u0119ksz\u0105, u\u017cywanie mleka i jaj b\u0119dzie coraz bardziej niebezpieczne. Nale\u017cy podj\u0105\u0107 kroki, aby ich miejsce zaj\u0119\u0142y inne produkty, kt\u00f3re s\u0105 zdrowe i niedrogie. Na ka\u017cdym miejscu ludzie powinni si\u0119 uczy\u0107 jak gotowa\u0107 bez mleka i jaj, je\u015bli jest to tylko mo\u017cliwe, a jednocze\u015bnie je\u015b\u0107 \u017cywno\u015b\u0107 zdrow\u0105 i smaczn\u0105\u201d.<\/p>\n
Roman Pawlak, Ph.D., RD
\nAssistant Professor of Nutrition
\nEast Carolina University<\/p>\n
T\u0142umaczenie i edycja: Agnieszka Flakus<\/p>\n
\u017ar\u00f3d\u0142o: http:\/\/adwentysci.com\/niebezpieczne-mieso\/<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Styl hodowania zwierz\u0105t na mi\u0119so zmieni\u0142 si\u0119 dramatycznie w drugiej po\u0142owie XX wieku. Poprzednio zwierz\u0119ta hodowane by\u0142y w spos\u00f3b naturalny, jad\u0142y tak, jak zaplanowa\u0142 to Stw\u00f3rca. Krowy chodzi\u0142y bez ogranicze\u0144 po pastwiskach, pas\u0105c si\u0119 na trawie. Kurczaki spacerowa\u0142y wok\u00f3\u0142 farm, … Czytaj dalej