W Stanach Zjednoczonych co 26 sekund kto\u015b doznaje ataku serca, a co minut\u0119 kto\u015b umiera z jego powodu. Choroby serca s\u0105 jeszcze wi\u0119kszym problemem w niekt\u00f3rych krajach pokomunistycznych, takich jak Polska, gdzie 38 % wszystkich zgon\u00f3w jest spowodowane chorobami serca. 28 wrze\u015bnia na ca\u0142ym \u015bwiecie obchodzony jest Dzie\u0144 Serca.<\/p>\n
Choroby sercowo-naczyniowe, jak np. zawa\u0142 serca, choroba wie\u0144cowa, mia\u017cd\u017cyca, czy zastoinowa niewydolno\u015b\u0107 serca, s\u0105 najcz\u0119stsz\u0105 przyczyn\u0105 zgon\u00f3w w wi\u0119kszo\u015bci kraj\u00f3w rozwini\u0119tych (takich jak Stany Zjednoczone). W roku 2005 w USA prawie 81 milion\u00f3w ludzi chorowa\u0142o na przynajmniej jedn\u0105 z nich. Choroby serca w USA s\u0105 odpowiedzialne za oko\u0142o 30% wszystkich zgon\u00f3w. Tu\u017c za nimi znajduj\u0105 si\u0119 choroby nowotworowe, kt\u00f3re s\u0105 drug\u0105 co do cz\u0119stotliwo\u015bci przyczyn\u0105 \u015bmierci, odpowiedzialn\u0105 za oko\u0142o 22% wszystkich zgon\u00f3w.<\/p>\n
Choroba wie\u0144cowa jest najcz\u0119stsz\u0105 przyczyn\u0105 zgon\u00f3w w\u015br\u00f3d wszystkich chor\u00f3b sercowo-naczyniowych (53%). W Stanach Zjednoczonych co 26 sekund kto\u015b doznaje ataku serca, a co minut\u0119 kto\u015b umiera z jego powodu. Choroby serca s\u0105 jeszcze wi\u0119kszym problemem w niekt\u00f3rych krajach pokomunistycznych, takich jak Polska, gdzie 38 procent wszystkich zgon\u00f3w jest spowodowane chorobami serca.<\/p>\n
Jest wiele czynnik\u00f3w, kt\u00f3re maj\u0105 wp\u0142yw na choroby serca i naczy\u0144 krwiono\u015bnych. Dzieli si\u0119 je na te, kt\u00f3re mo\u017cna i te, kt\u00f3rych nie mo\u017cna modyfikowa\u0107. Do tych ostatnich nale\u017c\u0105 mi\u0119dzy innymi: wiek, p\u0142e\u0107 i pochodzenie etniczne. Czynniki modyfikowalne to mi\u0119dzy innymi poziom cholesterolu we krwi, palenie papieros\u00f3w, dieta, stres, nadu\u017cywanie alkoholu, siedz\u0105cy tryb \u017cycia i nadwaga. Ponadto do czynnik\u00f3w modyfikowalnych zalicza si\u0119 r\u00f3wnie\u017c niekt\u00f3re choroby zwi\u0119kszaj\u0105ce ryzyko chor\u00f3b serca, takie jak nadci\u015bnienie czy cukrzyca. Wed\u0142ug American Heart Association czynniki modyfikowalne odpowiedzialne s\u0105 za ponad 90% ryzyka zawa\u0142u serca. W\u015br\u00f3d nich najwa\u017cniejszym jest poziom cholesterolu; jest on odpowiedzialny za oko\u0142o 50% ryzyka. Poziom cholesterolu we krwi generalnie dzieli si\u0119 na: wysoki (\u2265 240mg\/dl), podwy\u017cszony (mi\u0119dzy 200 a 239mg\/dl) i po\u017c\u0105dany (< 200mg\/dl). Nale\u017cy jednak podkre\u015bli\u0107, \u017ce wyniki badania znanego jako Framingham Study wykaza\u0142y, \u017ce oko\u0142o 35% os\u00f3b, kt\u00f3re mia\u0142y zawa\u0142 serca mia\u0142y poziom cholesterolu ni\u017cszy ni\u017c 200mg\/dl. To samo badanie wykaza\u0142o tak\u017ce, \u017ce osoby z poziomem cholesterolu poni\u017cej 140mg\/dl nie mia\u0142y nigdy zawa\u0142u serca. Dlatego na bazie tego badania wielu propagator\u00f3w zdrowia zaleca jako idealny w profilaktyce chor\u00f3b kr\u0105\u017cenia poziom cholesterolu 140mg\/dl lub ni\u017cszy.\n\nAmerican Heart Association zaleca zdrow\u0105 diet\u0119 i zdrowy styl \u017cycia jako najlepsz\u0105 bro\u0144 do walki z chorobami sercowo-naczyniowymi. W latach 1950.i 1960. przeprowadzono jedne z pierwszych bada\u0144 epidemiologicznych, kt\u00f3rych celem by\u0142o por\u00f3wnanie zachorowania na chorob\u0119 wie\u0144cow\u0105 w siedmiu krajach \u015bwiata: Grecji, Finlandii, Holandii, Japonii, Jugos\u0142awii, Stanach Zjednoczonych i we W\u0142oszech i oszacowanie wp\u0142ywu diety na stopie\u0144 wyst\u0105pienia tej choroby. To badanie pokaza\u0142o, w grupie najwi\u0119kszego ryzyka zapadni\u0119cia na chorob\u0119 wie\u0144cow\u0105 byli mieszka\u0144cy Finlandii i Stan\u00f3w Zjednoczonych, a najmniejszego \u2013 obywatele Japonii i Grecji. Fakt, \u017ce Japo\u0144czycy byli mniej podatni na t\u0119 chorob\u0119 przypisano temu, \u017ce spo\u017cywaj\u0105 oni diet\u0119, kt\u00f3ra zawiera\u0142a stosunkowo ma\u0142o t\u0142uszczu, a szczeg\u00f3lnie t\u0142uszczu nasyconego. Tradycyjna dieta Japo\u0144czyk\u00f3w dostarcza tylko oko\u0142o 15% kalorii z t\u0142uszcz\u00f3w. Finowie, kt\u00f3rzy mieli najwi\u0119kszy stopie\u0144 zachorowalno\u015bci na chorob\u0119 wie\u0144cow\u0105, spo\u017cywali 38% kalorii w postaci t\u0142uszcz\u00f3w. Ponadto 24% wszystkich kalorii spo\u017cywanych przez Fin\u00f3w pochodzi\u0142o z t\u0142uszczu nasyconego.\n\nJednym z najciekawszych wynik\u00f3w tego badania by\u0142 fakt, \u017ce Grecy konsumowali mniej wi\u0119cej tyle same kalorii z t\u0142uszcz\u00f3w co Finowie. Jednak\u017ce, wi\u0119kszo\u015b\u0107 t\u0142uszcz\u00f3w spo\u017cywanych przez Grek\u00f3w, to by\u0142y t\u0142uszcze jedno albo wielonienasycone. M\u00f3wi\u0105c praktycznie, dieta Fin\u00f3w obfitowa\u0142a w mi\u0119so, produkty mi\u0119sne i produkty pochodzenia zwierz\u0119cego (szczeg\u00f3lnie nabia\u0142). Natomiast Grecy spo\u017cywali stosunkowo du\u017c\u0105 ilo\u015b\u0107 oliwek, oliwy z oliwek, orzech\u00f3w, produkt\u00f3w zbo\u017cowych z pe\u0142nego przemia\u0142u i innych produkt\u00f3w ro\u015blinnych. Poza tym, zar\u00f3wno Japo\u0144czycy jak i Grecy, w przeciwie\u0144stwie do Fin\u00f3w i Amerykan\u00f3w, spo\u017cywali znacznie wi\u0119cej owoc\u00f3w, warzyw i produkt\u00f3w str\u0105czkowych.\n\nOstatnie kilkadziesi\u0105t lat bada\u0144 na temat wp\u0142ywu diety na choroby serca i naczy\u0144 krwiono\u015bnych pokaza\u0142o bez \u017cadnych w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce dieta obfita w produkty ro\u015blinne zawiera obfito\u015b\u0107 r\u00f3\u017cnorodnych sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych, takich jak witaminy, sole mineralne, zwi\u0105zki fitochemiczne, b\u0142onnik, czy t\u0142uszcze nienasycone, kt\u00f3re zapobiegaj\u0105 rozwojowi chor\u00f3b sercowo-naczyniowych. Natomiast dieta obfita w mi\u0119so i produkty zwierz\u0119ce zawiera sk\u0142adniki, takie jak t\u0142uszcze nasycone, cholesterol i niekt\u00f3re aminokwasy, kt\u00f3re sprzyjaj\u0105 rozwojowi tych chor\u00f3b. Najnowsze badania pokaza\u0142y r\u00f3wnie\u017c, \u017ce spo\u017cycie t\u0142uszczy typu trans podnosi ryzyko zapadni\u0119cia na choroby kr\u0105\u017cenia w jeszcze wi\u0119kszym stopniu ni\u017c t\u0142uszcz nasycony. Dla przyk\u0142adu, badania epidemiologiczne w Polsce wykaza\u0142y sta\u0142y wzrost zachorowania na choroby kr\u0105\u017cenia w okresie od pocz\u0105tku lat 1960. a\u017c do roku 1990. Od tego czasu procent zgon\u00f3w wskutek tych chor\u00f3b zacz\u0105\u0142 spada\u0107. W por\u00f3wnaniu z rokiem 1990, w 1999 r. zanotowano dramatyczny spadek zgon\u00f3w wskutek tych chor\u00f3b: 17% u kobiet i 19% u m\u0119\u017cczyzn. W tym samym czasie zanotowano obni\u017cenie spo\u017cycia t\u0142uszcz\u00f3w nasyconych o oko\u0142o 7% dziennie, a jednocze\u015bnie zanotowano wzrost spo\u017cywania owoc\u00f3w z 2.8 kg na osob\u0119 w roku 1990 do 10.4 kg na osob\u0119 w roku 1999. Podobne wyniki wykaza\u0142o badanie znane jako NHANES, przeprowadzone w Stanach Zjednoczonych. U os\u00f3b spo\u017cywaj\u0105cych owoce i warzywa 3 razy dziennie w por\u00f3wnaniu z tymi, kt\u00f3re spo\u017cywa\u0142y je mniej ni\u017c raz na dzie\u0144 odnotowano o 42% mniejsze ryzyko \u015bmierci wskutek wylewu i o 24% mniejsze ryzyko \u015bmierci wskutek niedokrwisto\u015bci serca.\n\nBadanie znane jako Iowa Women\u2019s Health Study wykaza\u0142o z kolei, \u017ce kobiety, kt\u00f3re spo\u017cywa\u0142y mi\u0119dzy 10.5 do 18 porcji zbo\u017ca razowego na tydzie\u0144 mia\u0142y o 55% mniejsze ryzyko \u015bmierci wskutek chor\u00f3b serca w por\u00f3wnaniu z tymi, kt\u00f3re spo\u017cywa\u0142y mniej ni\u017c 3 porcje. Wyniki tego badania zosta\u0142y potwierdzone w badaniu znanym jako Nurses Health Study, w kt\u00f3rym osoby spo\u017cywaj\u0105ce oko\u0142o 3 porcji zb\u00f3\u017c razowych dziennie mia\u0142y o 51% ni\u017csze ryzyko zapadni\u0119cia na chorob\u0119 wie\u0144cow\u0105 w por\u00f3wnaniu do os\u00f3b, kt\u00f3re wcale albo prawie wcale nie spo\u017cywa\u0142y razowych produkt\u00f3w zbo\u017cowych.\n\nW ostatnich kilkunastu latach przeprowadzono r\u00f3wnie\u017c szereg bada\u0144, kt\u00f3re wykaza\u0142y wp\u0142yw spo\u017cycia orzech\u00f3w na choroby kr\u0105\u017cenia. Analiza danych z trzech r\u00f3\u017cnych bada\u0144 wykaza\u0142a, \u017ce osoby, kt\u00f3re spo\u017cywaj\u0105 orzechy przynajmniej pi\u0119\u0107 razy w tygodniu maj\u0105 o 34% mniejsze ryzyko chor\u00f3b serca ni\u017c osoby, kt\u00f3re spo\u017cywaj\u0105 je sporadycznie. Na bazie tego i kilkunastu innych bada\u0144 ameryka\u0144ska agencja rz\u0105dowa Food and Drug Administration stwierdzi\u0142a, \u017ce dowody bada\u0144 naukowych sugeruj\u0105, i\u017c spo\u017cycie 1.5 uncji (oko\u0142o gar\u015bci) orzech\u00f3w dziennie mo\u017ce obni\u017cy\u0107 ryzyko chor\u00f3b kr\u0105\u017cenia.\n\nWed\u0142ug badania przeprowadzonego przez badaczy z uniwersytetu Harvard, osoby spo\u017cywaj\u0105ce zaledwie 1.8 porcji mi\u0119sa dziennie mia\u0142y o 60% wy\u017csze ryzyko zapadni\u0119cia na chorob\u0119 wie\u0144cow\u0105, w por\u00f3wnaniu z osobami spo\u017cywaj\u0105cymi mniej ni\u017c p\u00f3\u0142 porcji. Wyniki badania znanego jako CORA Study mog\u0105 s\u0142u\u017cy\u0107 za podsumowanie wp\u0142ywu diety na choroby serca. To badanie wykaza\u0142o, \u017ce wzrost spo\u017cywania mi\u0119sa albo kie\u0142basy o 100 gram\u00f3w dziennie podnosi ryzyko zachorowania na chorob\u0119 wie\u0144cow\u0105 o 100%, natomiast wzrost spo\u017cycia owoc\u00f3w i warzyw o 100 gram\u00f3w obni\u017ca ryzyko zachorowania na te chorob\u0119 o 30%.\n\nJak wspomnia\u0142em wcze\u015bniej, poziom cholesterolu we krwi ma najwi\u0119kszy wp\u0142yw na ryzyko zawa\u0142u serca. Wed\u0142ug National Cholesterol Education Program (NCEP) i American Heart Association (AHA) dieta jest preferowan\u0105 metod\u0105 obni\u017cenia cholesterolu w profilaktyce chor\u00f3b serca. Badania wykaza\u0142y, \u017ce dzienne spo\u017cycie jednej miseczki owsianki lub gotowanej fasoli mo\u017ce obni\u017cy\u0107 poziom cholesterolu a\u017c do 20% w okresie zaledwie 3 tygodni. Badanie opublikowane w \u017curnalu American Journal of Clinical Nutrition pokaza\u0142o, \u017ce spo\u017cycie dw\u00f3ch gar\u015bci migda\u0142\u00f3w albo orzech\u00f3w w\u0142oskich mo\u017ce obni\u017cy\u0107 LDL cholesterol (\u201ez\u0142y cholesterol\u201d) o oko\u0142o 10%. Badanie znane pod nazw\u0105 Family Heart Study wykaza\u0142o, \u017ce im wi\u0119ksze spo\u017cycie owoc\u00f3w i warzyw, tym ni\u017cszy poziom LDL cholesterolu.\n\nBadania wykaza\u0142y r\u00f3wnie\u017c, \u017ce t\u0142uszcz nasycony i t\u0142uszcze typu trans podwy\u017cszaj\u0105 poziom cholesterolu. Najbogatsze \u017ar\u00f3d\u0142a t\u0142uszcz\u00f3w nasyconych w diecie ludzi mieszkaj\u0105cych w krajach takich jak Stany Zjednoczone czy Polska to mi\u0119so, przetwory mi\u0119sne, nabia\u0142 i jajka. W Stanach Zjednoczonych dla przyk\u0142adu, mi\u0119so i przetwory wieprzowe, wo\u0142owe i dr\u00f3b dostarczaj\u0105 oko\u0142o 40% wszystkich t\u0142uszcz\u00f3w nasyconych. Na drugim miejscu znajduj\u0105 si\u0119 t\u0142uszcze w postaci mas\u0142a, smalcu i innych surowc\u00f3w dodawanych do da\u0144 i przepis\u00f3w. Na trzecim miejscu znajduje si\u0119 mleko i nabia\u0142. Te trzy grupy pokarm\u00f3w w diecie przeci\u0119tnego Amerykanina dostarczaj\u0105 oko\u0142o 95% wszystkich t\u0142uszcz\u00f3w nasyconych. T\u0142uszcze typu trans znajduj\u0105 si\u0119 przede wszystkim w produktach takich jak ciasta, ciasteczka, krakersy, cukierki, chipsy ziemniaczane, frytki i margaryna.\n\nJednym z czynnik\u00f3w, kt\u00f3ry ma wp\u0142yw na poziom cholesterolu jest b\u0142onnik. Znajduje si\u0119 on tylko w produktach ro\u015blinnych, takich jak zbo\u017ca, owoce, warzywa, orzechy czy nasiona. Mo\u017cna go podzieli\u0107 na dwa rodzaje: rozpuszczalny (zmieniaj\u0105cy si\u0119 w \u017cel) i nierozpuszczalny w wodzie. Szczeg\u00f3lnie wa\u017cnym w zapobieganiu chorobom serca i naczy\u0144 krwiono\u015bnych jest b\u0142onnik rozpuszczalny w wodzie, poniewa\u017c ma on w\u0142a\u015bciwo\u015bci obni\u017caj\u0105ce cholesterol we krwi, oraz co za tym idzie zmniejszenie ryzyka zawa\u0142u serca i innych chor\u00f3b sercowo-naczyniowych. American Dietetic Association zaleca spo\u017cycie 25 gram\u00f3w b\u0142onnika dziennie przez kobiety i 38 gram\u00f3w przez m\u0119\u017cczyzn. Niestety wi\u0119kszo\u015b\u0107 os\u00f3b spo\u017cywa zdecydowanie za ma\u0142o b\u0142onnika w diecie (kobiety spo\u017cywaj\u0105 przeci\u0119tnie tylko oko\u0142o 14 gram\u00f3w, a m\u0119\u017cczy\u017ani tylko 17 gram\u00f3w b\u0142onnika). Wyniki jednego z do\u015bwiadcze\u0144, kt\u00f3re zbada\u0142o wp\u0142yw b\u0142onnika na poziom cholesterolu we krwi pokaza\u0142o, \u017ce osoby spo\u017cywaj\u0105ce oko\u0142o 30 gram\u00f3w b\u0142onnika dziennie mia\u0142y o 12.5% ni\u017cszy poziom LDL cholesterolu (z\u0142y cholesterol) we krwi w por\u00f3wnaniu do os\u00f3b, kt\u00f3re spo\u017cywa\u0142y tylko oko\u0142o 10 gram\u00f3w b\u0142onnika. Inne badanie, kt\u00f3rego celem by\u0142o zmierzenie wp\u0142ywu b\u0142onnika z nasion psyllium na poziom cholesterolu we krwi pokaza\u0142o, \u017ce dodanie oko\u0142o 10 gram\u00f3w b\u0142onnika psyllium do diety, spowodowa\u0142o obni\u017cenie cholesterolu o oko\u0142o 15%, co przyczyni\u0142o si\u0119 do obni\u017cenia ryzyka zapadni\u0119cia chorowania na choroby serca o 30%.\n\nBia\u0142a m\u0105ka zawiera tylko oko\u0142o 20% b\u0142onnika w por\u00f3wnaniu z m\u0105ka razowa. Owoce takie jak banan, jab\u0142ko, czy gruszka zawieraj\u0105 2 do 4 gram\u00f3w b\u0142onnika w zale\u017cno\u015bci od wielko\u015bci owocu. Oko\u0142o 6 do 8 gram\u00f3w b\u0142onnika znajduje si\u0119 w 100 gramach wi\u0119kszo\u015bci fasoli. Gar\u015b\u0107 orzech\u00f3w zawiera oko\u0142o 3 gram\u00f3w b\u0142onnika. Dlatego, aby zwi\u0119kszy\u0107 spo\u017cycie b\u0142onnika nale\u017cy unika\u0107 spo\u017cywania produkt\u00f3w rafinowanych i dostarcza\u0107 organizmowi dostateczn\u0105 ilo\u015b\u0107 owoc\u00f3w, warzyw, pieczywa razowego, nasion i orzech\u00f3w.\n\nW Stanach Zjednoczonych co trzecia kobieta i co drugi m\u0119\u017cczyzna po 40. roku \u017cycia jest nara\u017cony na zapadni\u0119cie na choroby serca. W Polsce choroby serca s\u0105 jeszcze wi\u0119kszym problemem. Dieta profilaktyczna, zapobiegaj\u0105ca rozwojowi chor\u00f3b serca i naczy\u0144 krwiono\u015bnych, jak r\u00f3wnie\u017c pomagaj\u0105ca w odwr\u00f3ceniu ju\u017c rozwini\u0119tej choroby serca, oparta jest na kilku prostych zaleceniach. Ka\u017cdy Polak w celu obni\u017cenia ryzyka zawa\u0142u serca lub wyst\u0105pienia innych chor\u00f3b kr\u0105\u017cenia powinien zwi\u0119kszy\u0107 spo\u017cycie produkt\u00f3w ro\u015blinnych takich jak pieczywo z pe\u0142nego przemia\u0142u (razowe) i p\u0142atki \u015bniadaniowe, owoce i warzywa, warzywa str\u0105czkowe, orzechy i pestki, i w tym samym czasie obni\u017cy\u0107 spo\u017cycie mi\u0119sa, produkt\u00f3w mi\u0119snych i produkt\u00f3w zwierz\u0119cych.\n\nRoman Pawlak, Ph.D., RD\nAssistant Professor of Nutrition\nEast Carolina University\n\n\u017ar\u00f3d\u0142o: http:\/\/adwentysci.com\/dieta-a-choroby-krazenia\/<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W Stanach Zjednoczonych co 26 sekund kto\u015b doznaje ataku serca, a co minut\u0119 kto\u015b umiera z jego powodu. Choroby serca s\u0105 jeszcze wi\u0119kszym problemem w niekt\u00f3rych krajach pokomunistycznych, takich jak Polska, gdzie 38 % wszystkich zgon\u00f3w jest spowodowane chorobami serca. … Czytaj dalej