Zawaha\u0142am si\u0119 przed wej\u015bciem do pokoju mojej mamy w szpitalnym skrzydle domu opieki. Jak zawsze, \u017ceby przekroczy\u0107 pr\u00f3g, musia\u0142am upora\u0107 si\u0119 ze swymi uczuciami; przygotowa\u0107 si\u0119 na widok twarzy mamy, jej pusty wzrok. Za ka\u017cdym razem, kiedy j\u0105 odwiedza\u0142am, wydawa\u0142a si\u0119 coraz bardziej odleg\u0142a.
\nPost\u0119puj\u0105cy wiek i choroba odebra\u0142y jej niemal wszystko. Nie mog\u0142a ju\u017c chodzi\u0107. Wspomnienia dawnych wydarze\u0144 i znajomych ludzi \u2014 nawet rodziny \u2014 zatar\u0142y si\u0119 w jej pami\u0119ci. \u017by\u0142a w \u015bwiecie ograniczonym do tera\u017aniejszo\u015bci.
\nWzi\u0119\u0142am g\u0142\u0119boki oddech, zm\u00f3wi\u0142am modlitw\u0119 i wesz\u0142am do \u015brodka. Mama siedzia\u0142a na krze\u015ble przy oknie; \u015bwiat\u0142o s\u0142oneczne sprawia\u0142o, \u017ce jej siwa g\u0142owa wydawa\u0142a si\u0119 otoczona aureol\u0105. Obr\u00f3ci\u0142a si\u0119 i spojrza\u0142a na mnie zak\u0142opotana. Przypomnia\u0142am jej, kim jestem.
\n\u2014 Atak \u2014 powiedzia\u0142a, a ja podesz\u0142am do szafki mieszcz\u0105cej kilka przedmiot\u00f3w, dzi\u0119ki kt\u00f3rym ci\u0105gle mog\u0142y\u015bmy nawi\u0105za\u0107 kontakt.
\nPrzechowywa\u0142am Emm\u0119 w pude\u0142ku na g\u00f3rnej p\u00f3\u0142ce. W czasie jednej z naszych ostatnich wypraw, zanim mama utraci\u0142a zdolno\u015b\u0107 chodzenia, posz\u0142y\u015bmy na lunch. Buszuj\u0105c potem po sklepie z pami\u0105tkami, natrafi\u0142y\u015bmy na lalk\u0119, kt\u00f3ra sprawi\u0142a, i\u017c oczy mamy zab\u0142ys\u0142y rado\u015bci\u0105. By\u0142a to szmaciana lalka z l\u015bni\u0105cym, porcelanowym u\u015bmiechem i naszywk\u0105 z imieniem Emma. Kry\u0142o si\u0119 w niej jednak co\u015b nietuzinkowego. Mama by\u0142a tak bardzo zachwycona lalk\u0105, \u017ce kupi\u0142am j\u0105 natychmiast.
\nTeraz wyci\u0105gn\u0119\u0142am Emm\u0119 z pude\u0142ka i poda\u0142am mamie.
\n\u2014 To dla mnie? Z jakiej okazji? Co za cudowna lalka! \u2014 powiedzia\u0142a zaskoczona. \u2014 Wygl\u0105da tak naturalnie!
\nPrzed atakiem choroby Alzheimera mama by\u0142a profesjonaln\u0105 portrecistk\u0105. Ekspresywna twarz Emmy wydawa\u0142a si\u0119 przypomina\u0107 jej o sprawach wa\u017cnych dla artysty. U\u015bmiech by\u0142 po prostu czarn\u0105 lini\u0105, ale wydawa\u0142 si\u0119 przekonuj\u0105cy. Bia\u0142a plamka w ka\u017cdym oku dodawa\u0142a lalce \u017cywotno\u015bci. Do\u0142eczki w policzkach i bulwiasty nos by\u0142y zarazem komiczne i przemi\u0142e. W pewien spos\u00f3b, zgadywa\u0142am, mama wci\u0105\u017c docenia\u0142a prac\u0119, jaka zosta\u0142a w\u0142o\u017cona w wykonanie Emmy.
\nLalka wzbudzi\u0142a uczucia tak\u017ce we mnie. Przenios\u0142a mnie do czas\u00f3w dzieci\u0144stwa, kiedy to cz\u0119sto przygl\u0105da\u0142am si\u0119 mamie maluj\u0105cej portrety. Jej p\u0119dzel by\u0142 magiczny. Uwa\u017ca\u0142am, \u017ce przedmioty, kt\u00f3re maluje, wygl\u0105daj\u0105 lepiej na p\u0142\u00f3tnie ni\u017c w rzeczywisto\u015bci. Pewnego razu mama u\u017cy\u0142a swojej magii dla mojej lalki.
\nPrzyjaci\u00f3\u0142ka mia\u0142a lalk\u0119, kt\u00f3r\u0105 podziwia\u0142am. B\u0142aga\u0142am rodzic\u00f3w, \u017ceby na Bo\u017ce Narodzenie kupili mi tak\u0105 sam\u0105 \u2014 z b\u0142yszcz\u0105cymi turkusowymi oczami, pow\u0142\u00f3czystymi czarnymi rz\u0119sami i platynowymi w\u0142osami. Chcia\u0142am mie\u0107 na w\u0142asno\u015b\u0107 tak wspania\u0142\u0105 istot\u0119.
\nLalka, kt\u00f3r\u0105 dosta\u0142am, nie by\u0142a ani troch\u0119 podobna do tamtej. Pozbawiona uroku, nie przyci\u0105ga\u0142a uwagi. Prze\u017cy\u0142am ogromny zaw\u00f3d. Czu\u0142am si\u0119 tak, jakbym marz\u0105c o truskawce, dosta\u0142a rzep\u0119.
\nNie chcia\u0142am zrani\u0107 uczu\u0107 rodzic\u00f3w. Dzi\u0119kowa\u0142am im, jak umia\u0142am najlepiej, ale spostrzegawcze oko mamy dostrzeg\u0142o moje rozczarowanie. Wyci\u0105gn\u0119\u0142a swoje farby olejne, p\u0119dzle i zabra\u0142a si\u0119 do pracy. Namalowa\u0142a ma\u0142e czerwone kropki w wewn\u0119trznych k\u0105cikach oczu, nadaj\u0105c im nowe \u017cycie. Delikatnie wygi\u0119\u0142a lini\u0119 brwi i ust. Obserwowa\u0142am, jak twarz mojej lalki nabiera \u017cycia. Ol\u015bniewaj\u0105ca \u2014 nie, wyj\u0105tkowa \u2014 tak. Nazwa\u0142am j\u0105 Ani\u0105, na cze\u015b\u0107 mieszkanki Zielonego Wzg\u00f3rza, i odt\u0105d sta\u0142a si\u0119 moj\u0105 ulubion\u0105 lalk\u0105.
\nMama nauczy\u0142a mnie tego, \u017ce trzeba przyjmowa\u0107 to, co \u017cycie zsy\u0142a \u2014 nawet rozczarowania \u2014 i obraca\u0107 je w co\u015b dobrego. By\u0142o to przekonanie osadzone w chrze\u015bcija\u0144skiej wierze. Dzi\u0119ki temu stara\u0142am si\u0119 znale\u017a\u0107 jakie\u015b dobre strony nawet w chorobie mamy. Pozowa\u0142am do portret\u00f3w w domowej pracowni do czasu, a\u017c mama utraci\u0142a zdolno\u015b\u0107 rysowania. Bezradne przygl\u0105danie si\u0119 temu, jak roztapia si\u0119 \u00f3w cudowny dar, \u0142ama\u0142o mi serce. Jednak ci\u0105gle si\u0119 nie poddawa\u0142a. Chodzi\u0142y\u015bmy na d\u0142ugie spacery i nawet wtedy, kiedy mama nie pami\u0119ta\u0142a jak nazwa\u0107 chmury czy drzewa, podziwia\u0142a ich pi\u0119kno.
\nGdy nie mog\u0142a ju\u017c spacerowa\u0107, jej \u015bwiat ograniczy\u0142 si\u0119 do niej samej. Zag\u0142\u0119biaj\u0105c si\u0119 w rozpaczy, sp\u0119dza\u0142a wi\u0119kszo\u015b\u0107 czasu, siedz\u0105c na krze\u015ble przy oknie. Tylko ta lalka wydawa\u0142a si\u0119 wzbudza\u0107 w niej nieco rado\u015bci. By\u0107 mo\u017ce ta weso\u0142a, szmaciana panna w jakim\u015b sensie triumfowa\u0142a nad nieszcz\u0119\u015bciem.
\nMama przytuli\u0142a Emm\u0119 i za\u015bmia\u0142a si\u0119, potem poda\u0142a mi j\u0105.
\n\u2014 Ty j\u0105 we\u017a \u2014 powiedzia\u0142a. \u2014 Naprawd\u0119 powinna\u015b j\u0105 mie\u0107.
\nZamar\u0142am. Czy\u017cby pami\u0119ta\u0142a Ani\u0119?
\n\u2014 Nie, mamo, dzi\u0119kuj\u0119. Ona jest twoja, zobacz.
\nPokaza\u0142am mamie, \u017ce jej imi\u0119 by\u0142o przyczepione do sukienki Emmy.
\n\u2014 Nigdy nie widzia\u0142am niczego tak wspania\u0142ego jak ona! \u2014 wykrzykn\u0119\u0142a mama, bior\u0105c z powrotem
\nEmm\u0119 i przytulaj\u0105c j\u0105 do siebie.
\nObserwowa\u0142am jeden z dziwnych objaw\u00f3w choroby Alzheimera. Za ka\u017cdym razem, kiedy wyci\u0105ga\u0142am lalk\u0119 i mama spogl\u0105da\u0142a na ni\u0105, wyra\u017ca\u0142a rado\u015b\u0107, jakby ujrza\u0142a Emm\u0119 po raz pierwszy. Czu\u0142am si\u0119 bardzo zwi\u0105zana z mam\u0105 przez te lalki \u2014 jedn\u0105 z dawnych czas\u00f3w, dzi\u0119ki kt\u00f3rej nauczy\u0142a mnie, jak przekszta\u0142ca\u0107 rozczarowanie w rado\u015b\u0107, i drug\u0105, kt\u00f3ra pozwala\u0142a mi teraz dotrze\u0107 do mamy w jej ciemno\u015bci. Przypomnia\u0142 mi si\u0119 wers z Drugiego Listu do Koryntian: \u201eMy wszyscy tedy, z ods\u0142oni\u0119tym obliczem, ogl\u0105daj\u0105c jak w zwierciadle chwa\u0142\u0119 Pana, zostajemy przemienieni w ten sam obraz, z chwa\u0142y w chwa\u0142\u0119, jak to sprawia Pan, kt\u00f3ry jest Duchem” (3,18).
\nGdy mama spogl\u0105da przez okno w swoim pokoju, mo\u017ce nie wiedzie\u0107, jakimi s\u0142owami nazwa\u0107 pi\u0119kno, kt\u00f3re ci\u0105gle dostarcza jej rado\u015bci \u2014 ptaki, \u015bwiat\u0142o s\u0142oneczne, rodzina. Ale mimo to wiem, \u017ce go do\u015bwiadcza, poniewa\u017c tym pi\u0119knem, kt\u00f3rego nigdy nie zapominamy, jest boska chwa\u0142a.<\/p>\n
Mary Ellen Rothrock, Upland, Indiana<\/p>\n
\u0179r\u00f3d\u0142o: \u201eCuda zdarzaj\u0105 si\u0119 co dzie\u0144. Antologia opowiada\u0144 prawdziwych\u201d, Media Rodzina, Pozna\u0144, 2001.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Zawaha\u0142am si\u0119 przed wej\u015bciem do pokoju mojej mamy w szpitalnym skrzydle domu opieki. Jak zawsze, \u017ceby przekroczy\u0107 pr\u00f3g, musia\u0142am upora\u0107 si\u0119 ze swymi uczuciami; przygotowa\u0107 si\u0119 na widok twarzy mamy, jej pusty wzrok. Za ka\u017cdym razem, kiedy j\u0105 odwiedza\u0142am, wydawa\u0142a … Czytaj dalej