{"id":494,"date":"2010-12-12T11:23:43","date_gmt":"2010-12-12T10:23:43","guid":{"rendered":"http:\/\/www.siegnijpozdrowie.org\/czytelnia\/?p=494"},"modified":"2011-03-08T16:49:19","modified_gmt":"2011-03-08T15:49:19","slug":"wegetarianska-ciaza","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/czytelnia.siegnijpozdrowie.org\/?p=494","title":{"rendered":"Wegetaria\u0144ska ci\u0105\u017ca"},"content":{"rendered":"

Sprostowanie odpowiedzi Pani Doktor Bo\u017ceny Kowalskiej na pytanie Pani Heleny Raj w artykule pod tytu\u0142em \u201eCi\u0105\u017ca kontra wegetarianizm\u201d. Informacje podane przez Pani\u0105 doktor s\u0105 b\u0142\u0119dne. Z punktu widzenia znaczenia diet ro\u015blinnych w prewencji chor\u00f3b cywilizacyjnych, wr\u0119cz szkodliwe.<\/em>
\n\u0179r\u00f3d\u0142o: http:\/\/babyonline.pl\/ciaza_i_porod_odzywianie_artykul,7005.html)<\/p>\n

Na wst\u0119pie chc\u0119 zaznaczy\u0107, \u017ce nieprecyzyjnym jest zdefiniowanie diety wegetaria\u0144skiej jako sk\u0142adaj\u0105cej si\u0119 tylko z warzyw i owoc\u00f3w. Podstaw\u0105 diet wegetaria\u0144skich s\u0105 pe\u0142ne ziarna zb\u00f3\u017c, warzywa, owoce, ro\u015bliny str\u0105czkowe oraz orzechy i pestki. Spo\u017cywanie produkt\u00f3w tylko z tych grup jest w stanie pokry\u0107 zapotrzebowanie organizmu na wszystkie niezb\u0119dne sk\u0142adniki pokarmowe (pod warunkiem w\u0142\u0105czenia do diety produkt\u00f3w fortyfikowanych w witamin\u0119 B12 lub suplementacji tej witaminy), co potwierdza Ameryka\u0144skie Stowarzyszenie Dietetyk\u00f3w:
\n\u201eDobrze zaplanowana dieta wega\u0144ska oraz inne rodzaje diet wegetaria\u0144skich s\u0105 odpowiednie dla wszystkich etap\u00f3w \u017cycia, w\u0142\u0105cznie z okresem ci\u0105\u017cy i laktacji, niemowl\u0119ctwa, dzieci\u0144stwa oraz dorastania.\u201d B\u0142\u0119dna jest wi\u0119c wypowied\u017a: \u201eJe\u017celi wyeliminowa\u0142a\u015b z menu mi\u0119so, ryby i jaja, ryzykujesz niedoborem sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych oraz zachwianiem podstawowych funkcji swojego organizmu, a tak\u017ce zdrowia dziecka.\u201d Co wi\u0119cej, Ameryka\u0144skie Stowarzyszenie Dietetyk\u00f3w informuje r\u00f3wnie\u017c, \u017ce diety oparte na nisko przetworzonych produktach ro\u015blinnych nie tylko nie s\u0105 niedoborowe, ale te\u017c wykazuj\u0105 si\u0119 najwy\u017csz\u0105 tak zwan\u0105 g\u0119sto\u015bci\u0105 od\u017cywcz\u0105, czyli charakteryzuj\u0105 si\u0119 najwy\u017cszym skoncentrowaniem sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych na jednostk\u0119 kalorii, przy jednoczesnym zminimalizowaniu ilo\u015bci substancji pokarmowych odpowiedzialnych za choroby cywilizacyjne.<\/p>\n

W badaniach prowadzonych na populacjach zachodnich wegetarian nie zaobserwowano negatywnych zjawisk wskazanych przez Pani\u0105 doktor. Co wi\u0119cej, udowodniono wr\u0119cz odwrotne zale\u017cno\u015bci w przypadku ryzyka oty\u0142o\u015bci czy nadci\u015bnienia. Wegetarianie, a szczeg\u00f3lnie weganie s\u0105 przeci\u0119tnie zdecydowanie szczuplejsi ni\u017c osoby spo\u017cywaj\u0105ce mi\u0119so. Dodatkowo osoby wybieraj\u0105ce diety ro\u015blinne maj\u0105 o kilkana\u015bcie procent ni\u017cszy poziom tzw. z\u0142ego cholesterolu i dwukrotnie rzadziej zapadaj\u0105 na choroby serca, cukrzyc\u0119 czy nadci\u015bnienie; rzadziej r\u00f3wnie\u017c choruj\u0105 na pewne nowotwory. Nie ma natomiast doniesie\u0144 potwierdzaj\u0105cych tez\u0119 o zmniejszonej odporno\u015bci, wi\u0119kszej cz\u0119stotliwo\u015bci wyst\u0119powania zaburze\u0144 nerwowych oraz problem\u00f3w z p\u0142odno\u015bci\u0105 czy laktacj\u0105 w\u015br\u00f3d wegetarian.<\/p>\n

Pomijaj\u0105c kwesti\u0119 wegetarianizmu, wypowied\u017a Pani doktor Kowalskiej na temat kwasu foliowego mo\u017ce przeci\u0119tnego czytelnika wprowadza\u0107 w b\u0142\u0105d, sugeruj\u0105c, \u017ce g\u0142\u00f3wnymi \u017ar\u00f3d\u0142ami tej witaminy w diecie s\u0105 jaja i mi\u0119so, co jest szczeg\u00f3lnie niebezpieczne w przypadku kobiet planuj\u0105cych ci\u0105\u017c\u0119, b\u0105d\u017a b\u0119d\u0105cych w jej pierwszych tygodniach, poniewa\u017c \u2013 jak s\u0142usznie Pani doktor zauwa\u017cy\u0142a \u2013 niedostateczne spo\u017cycie tego sk\u0142adnika pokarmowego zwi\u0119ksza ryzyko wad rozwojowych cewy nerwowej oraz wodog\u0142owia p\u0142odu.<\/p>\n

Najbogatszym \u017ar\u00f3d\u0142em kwasu foliowego s\u0105 ro\u015bliny str\u0105czkowe (250-500mcg\/100g) i zielone li\u015bciaste warzywa (60-200mcg\/100g) \u2013 produkty spo\u017cywane przeci\u0119tnie w wi\u0119kszych ilo\u015bciach przez wegetarian ni\u017c przez osoby spo\u017cywaj\u0105ce mi\u0119so. Badania wykazuj\u0105, \u017ce spo\u017cycie kwasu foliowego przez wegetarian i wegan jest wy\u017csze ni\u017c przez osoby spo\u017cywaj\u0105ce mi\u0119so.
\nJednocze\u015bnie mi\u0119so i jaja nie s\u0105 dobrym \u017ar\u00f3d\u0142em tej witaminy (jaja: 45mcg\/100g; wo\u0142owina 13mcg\/100g; mi\u0119so kurczaka 1mcg\/100g). Dlatego te\u017c g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 niedobor\u00f3w kwasu foliowego w diecie kobiet jest niskie spo\u017cycie warzyw oraz ro\u015blin str\u0105czkowych . Nie ma zwi\u0105zku pomi\u0119dzy spo\u017cywaniem fitoestrogen\u00f3w, wyst\u0119puj\u0105cych w produktach sojowych, a obni\u017con\u0105 przyswajalno\u015bci\u0105 kwasu foliowego. Nie ma r\u00f3wnie\u017c naukowych przes\u0142anek do wykluczenia z diety tych produkt\u00f3w \u2013 badania wskazuj\u0105, \u017ce regularne spo\u017cywanie soi przez spo\u0142ecze\u0144stwa azjatyckie jest jedn\u0105 z przyczyn ich ni\u017cszej zachorowalno\u015bci na pewne rodzaje nowotwor\u00f3w, jak na przyk\u0142ad nowotw\u00f3r piersi czy prostaty.<\/p>\n

Przy odpowiednio skomponowanej diecie wegetaria\u0144skiej, pokrycie zapotrzebowania na \u017celazo kobiety ci\u0119\u017carnej jest mo\u017cliwe. Badania wykazuj\u0105, \u017ce odsetek wyst\u0119powania niedokrwisto\u015bci jest podobny u wegetarian i u os\u00f3b pozostaj\u0105cych na diecie tradycyjnej. . Ponadto, nie nale\u017cy zapomina\u0107, \u017ce zawarto\u015b\u0107 \u017celaza hemowego w produktach pochodzenia zwierz\u0119cego wynosi poni\u017cej 40% ca\u0142o\u015bci \u017celaza, w zwi\u0105zku z czym nawet w diecie tradycyjnej, przewa\u017caj\u0105ca wi\u0119kszo\u015b\u0107 tego sk\u0142adnika (85%) jest spo\u017cywana w postaci niehemowej. Warto mie\u0107 na uwadze, \u017ce regularne spo\u017cywanie tego pierwiastka w formie hemowej, co jest to\u017csame z regularnym spo\u017cywanie mi\u0119sa \u2013 g\u0142\u00f3wnie czerwonego \u2013 jest jednym z czynnik\u00f3w zwi\u0119kszonego ryzyka nowotwor\u00f3w okr\u0119\u017cnicy i prostaty.<\/p>\n

Stwierdzenie \u201eStosuj\u0105c diet\u0119 wegetaria\u0144sk\u0105, prawdopodobnie jadasz za du\u017co w\u0119glowodan\u00f3w i cukr\u00f3w prostych oraz cierpisz na niedob\u00f3r kwas\u00f3w t\u0142uszczowych omega-3 (gdy nie jadasz ryb).\u201d nie ma pokrycia w faktach naukowych. Weganie i wegetarianie, kt\u00f3rych podstaw\u0119 diety stanowi\u0105 owoce, warzywa oraz pe\u0142ne ziarna zb\u00f3\u017c jedz\u0105 wi\u0119cej w\u0119glowodan\u00f3w, a jednocze\u015bnie mniej t\u0142uszczu i bia\u0142ka od os\u00f3b b\u0119d\u0105cych na diecie tradycyjnej. Jednak\u017ce taki profil makrosk\u0142adnik\u00f3w diety jest rekomendowany przez WHO oraz \u015awiatowy Fundusz Bada\u0144 nad Rakiem w prewencji chor\u00f3b kr\u0105\u017ceniowych, oty\u0142o\u015bci, cukrzycy oraz nowotwor\u00f3w. Nadmiar t\u0142uszczu oraz bia\u0142ka w diecie spo\u0142ecze\u0144stw zachodnich, spowodowany g\u0142\u00f3wnie regularnym spo\u017cyciem produkt\u00f3w zwierz\u0119cych, jest niekorzystny i przyczynia si\u0119 do epidemii chor\u00f3b dietozale\u017cnych. W raporcie \u015awiatowego Funduszu Bada\u0144 nad Rakiem i Ameryka\u0144skiego Instytutu Bada\u0144 nad Rakiem wydanym w 2009 roku wykazano, \u017ce zmniejszenie ilo\u015bci t\u0142uszcz\u00f3w i bia\u0142ka oraz zwi\u0119kszenie w\u0119glowodan\u00f3w pochodz\u0105cych z nieprzetworzonych produkt\u00f3w ro\u015blinnych w diecie spo\u0142ecze\u0144stw zachodnich mog\u0142oby zapobiec oko\u0142o 40% wszystkich nowotwor\u00f3w.<\/p>\n

Nie ma powodu, aby s\u0105dzi\u0107, \u017ce dieta wegetaria\u0144ska, w wi\u0119kszym stopniu obfituje w cukry proste, zawarte mi\u0119dzy innymi w produktach takich jak gazowane napoje czy s\u0142odycze. Badania wykazuj\u0105, \u017ce wegetarianie s\u0105 zazwyczaj osobami dbaj\u0105cymi o zdrowie, kt\u00f3re unikaj\u0105 tego typu produkt\u00f3w.<\/p>\n

Przy odpowiednim skomponowaniu diety wegetaria\u0144skiej nie ma ryzyka niedobor\u00f3w kwas\u00f3w Omega 3. Nie wykazano powi\u0105zania mi\u0119dzy stosowaniem diet wegetaria\u0144skich u dzieci a ni\u017cszym ilorazem inteligencji. W cytowanym badaniu, dzieci wegetaria\u0144skie mia\u0142y inteligencj\u0119 powy\u017cej \u015bredniej, ale t\u0142umaczy si\u0119 to lepszym wykszta\u0142ceniem rodzic\u00f3w, a nie wp\u0142ywem samej diety. Podobne zale\u017cno\u015bci obserwuj\u0119 pracuj\u0105c w Poradni \u017bywienia Kliniki Pediatrii Instytutu Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka, gdzie na co dzie\u0144 przyjmuj\u0119 dzieci wegetaria\u0144skie oraz wega\u0144skie, kt\u00f3rych rozw\u00f3j jest oceniany przez psychologa.<\/p>\n

Podsumowuj\u0105c, chc\u0119 raz jeszcze podkre\u015bli\u0107, \u017ce \u017cadna z informacji na temat diet wegetaria\u0144skich zawartych w odpowiedzi Pani Doktor Kowalskiej nie by\u0142a \u201efaktem\u201d, a jedynie prywatn\u0105 opini\u0105, niezgodn\u0105 z obecnym stanem wiedzy na temat \u017cywienia.<\/p>\n

Ma\u0142gorzata Desmond<\/p>\n

Mgr Ma\u0142gorzata Desmond <\/strong>uko\u0144czy\u0142a Medycyn\u0119 \u017bywienia na University of West London w Wielkiej Brytanii, studia magisterskie na kierunku Dietetyka na Warszawskim Uniwersytecie Medycznym oraz kurs Epidemiologii \u017bywienia w Imperial College London. Do niedawna dyrektor Edukacji \u017bywieniowej na prywatnej uczelni w Wielkiej Brytanii i Irlandii, obecnie jest pracownikiem Kliniki Pediatrii Instytutu Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka w Mi\u0119dzylesiu, gdzie prowadzi badania weryfikuj\u0105ce wp\u0142yw diet ro\u015blinnych na zdrowie dzieci. Od listopada 2010 pracuje r\u00f3wnie\u017c w Carolina Medical Center w Warszawie, gdzie tworzy pierwsze w Polsce Centrum Medycyny \u017bywienia.<\/em><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142a:
\n1.\tCraig WJ, Mangels AR; American Dietetic Association. Position of the American Dietetic Association: vegetarian diets. J Am Diet Assoc. 2009 Jul;109(7):1266-82
\n2.\tDewell A, Weidner G, Sumner M.D. et al. A very-low-fat vegan diet increases intake of protective dietary factors and decreases intake of pathogenic dietary factors. J. Am. Diet. Assoc. 2008, 108,2:347-56.
\n3.\tAppleby PN, Thorogood M, Mann JI, Key TJ. The Oxford Vegetarian Study: An overview. Am J Clin Nutr. 1999;70(suppl): 525S-531S.
\n4.\tFraser GE. (2003) Diet, Life Expectancy and Chronic Disease. Studies of Seventh -Day Adventists and Other Vegetarians. Oxford: Oxford University Press.
\n5.\tCraig WJ, Mangels AR; American Dietetic Association. Position of the American Dietetic Association: vegetarian diets. J Am Diet Assoc. 2009 Jul;109(7):1266-82
\n6.\tKoebnick C, Heins UA, Hoffmann I, Dagnelie PC, Leitzmann C. (2001) Folate status during pregnancy in women is improved by long-term high vegetable intake compared with the average western diet. J Nutr. 2001 131(3):733-9.
\n7.\tLee HP, Gourley L, Duffy SW, et al. Dietary effects on breast-cancer risk in Singapore. Lancet 1991; 337 (8751): 1197-200.
\n8.\tLu LJW, Anderson KE, Grady JJ, Kohen F, Nagamani M. Decreased ovarian hormones during a soya diet: implications for breast cancer prevention. Cancer Res 2000; 60: 4112-21.
\n9.\tPeterson TG, Barnes S. Isoflavones inhibit the growth of human prostate cancer cells without inhibiting epidermal growth factor receptor autophosphorylation. Prostate 1993; 22: 335-45.
\n10.\tBall MJ, Bartlett MA. Dietary intake and iron status of Australian vegetarian women.
\n11.\tAm J Clin Nutr. 1999;70:353-358.
\n12.\tAlexander D, Ball MJ, Mann J. Nutrient intake and haematological status of vegetarians and age-sex matched omnivores. Eur J Clin Nutr. 1994;48:538-546.
\n13.\tWorld Cancer Research Fund (WCRF) (2007) Food, Nutrition, Physical Activity and the Prevention of Cancer: A Global Perspective. Available at : . [Accessed on: 3rd May 2008].
\n14.\tCross AJ, Ferrucci LM, Risch A, Graubard BI, Ward MH, Park Y, Hollenbeck AR, Schatzkin A, Sinha R. 2010. A large prospective study of meat consumption and colorectal cancer risk: an investigation of potential mechanisms underlying this association. Cancer Res. Mar 15;70(6)
\n15.\tWorld Cancer Reserach Fund (WCRF 2009) Policy and Action for Cancer Prevention Food, Nutrition, and Physical Activity: a Global Perspective[online].Availableat:< https:\/\/secure2.convio.net\/aicr\/si\/SSurvey?ACTION_REQUIRED=URI_ACTION_USER_REQUESTS&SURVEY_ID=4260> [Accessed on 21 March 2009].
\n16.\tWorld Cancer Reserach Fund (WCRF 2009) Policy and Action for Cancer Prevention Food, Nutrition, and Physical Activity: a Global Perspective
\n17.\tFraser GE. (2003) Diet, Life Expectancy and Chronic Disease. Studies of Seventh -Day Adventists and Other Vegetarians. Oxford: Oxford University Press.
\n18.\tCraig WJ, Mangels AR; American Dietetic Association. Position of the American Dietetic Association: vegetarian diets. J Am Diet Assoc. 2009 Jul;109(7):1266-82
\n19.\tDwyer JT, Miller LG, Arduino NL, Andrew EM, Dietz WH Jr, Reed JC, Reed HB Jr. (1980) Mental age and I.Q. of predominantly vegetarian children. J Am Diet Assoc. 76(2):142-7.<\/p>\n

\u017ar\u00f3d\u0142o: http:\/\/kuchnia-kuchnia.pl\/pl4\/teksty944\/wegetarianska_ciaza<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sprostowanie odpowiedzi Pani Doktor Bo\u017ceny Kowalskiej na pytanie Pani Heleny Raj w artykule pod tytu\u0142em \u201eCi\u0105\u017ca kontra wegetarianizm\u201d. Informacje podane przez Pani\u0105 doktor s\u0105 b\u0142\u0119dne. Z punktu widzenia znaczenia diet ro\u015blinnych w prewencji chor\u00f3b cywilizacyjnych, wr\u0119cz szkodliwe. \u0179r\u00f3d\u0142o: http:\/\/babyonline.pl\/ciaza_i_porod_odzywianie_artykul,7005.html) Na … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[21,119,120,23,16,121],"class_list":["post-494","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ciekawe-artykuly","tag-badania-naukowe","tag-ciaza","tag-kwas-foliowy","tag-weganizm","tag-wegetarianizm","tag-zelazo"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/czytelnia.siegnijpozdrowie.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/494","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/czytelnia.siegnijpozdrowie.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/czytelnia.siegnijpozdrowie.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/czytelnia.siegnijpozdrowie.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/czytelnia.siegnijpozdrowie.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=494"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/czytelnia.siegnijpozdrowie.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/494\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":654,"href":"https:\/\/czytelnia.siegnijpozdrowie.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/494\/revisions\/654"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/czytelnia.siegnijpozdrowie.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=494"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/czytelnia.siegnijpozdrowie.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=494"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/czytelnia.siegnijpozdrowie.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=494"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}