{"id":765,"date":"2011-04-21T07:48:06","date_gmt":"2011-04-21T06:48:06","guid":{"rendered":"http:\/\/www.siegnijpozdrowie.org\/czytelnia\/?p=765"},"modified":"2011-10-20T09:36:37","modified_gmt":"2011-10-20T08:36:37","slug":"zyciodajne-nasiona","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/czytelnia.siegnijpozdrowie.org\/?p=765","title":{"rendered":"\u017byciodajne nasiona"},"content":{"rendered":"

Od tysi\u0105cleci ludzie wiedzieli, \u017ce w ziarnach, nasionach i kie\u0142kach drzemie moc. Stosowali je nawet w celach medycznych. Nasiona kie\u0142kowali ju\u017c przed wiekami Chi\u0144czycy czy ameryka\u0144scy Indianie. Ich hodowla wywodzi si\u0119 z Azji. Ksi\u0119ga Rodzaju podaje, \u017ce zosta\u0142y przeznaczone na nasz pokarm u zarania dziej\u00f3w. <\/strong><\/p>\n

Stw\u00f3rca rzek\u0142 do pierwszych ludzi: \u201eOto daj\u0119 wam wszelk\u0105 ro\u015blin\u0119, przynosz\u0105c\u0105 ziarno po ca\u0142ej ziemi, i wszelkie drzewo, kt\u00f3rego owoc ma w sobie nasienie: dla was b\u0119d\u0105 one pokarmem\u201d(1). W nasionach ro\u015blin gromadzi si\u0119 bardzo du\u017co warto\u015bciowych sk\u0142adnik\u00f3w. Szczeg\u00f3lnie po wykie\u0142kowaniu eksploduj\u0105 bogactwem witamin, makro \u2013 i mikroelement\u00f3w, nienasyconych kwas\u00f3w t\u0142uszczowych, enzym\u00f3w, aminokwas\u00f3w endo- i egzogennych, \u0142atwo przyswajalnych w\u0119glowodan\u00f3w, b\u0142onnika i chlorofilu. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 nasion dostarcza nam witamin z grupy B, A, C, E i H, wap\u0144, \u017celazo, siark\u0119, cynk, magnez, mied\u017a, mangan, fosfor, selen, potas i lit.<\/p>\n

Kie\u0142ki<\/strong><\/p>\n

Cho\u0107 hodowla kie\u0142k\u00f3w ma wielowiekow\u0105 tradycj\u0119, up\u0142yn\u0119\u0142o sporo czasu, zanim \u015bwiat zachodni doceni\u0142 ich warto\u015b\u0107. Co prawda ju\u017c w XVIII wieku \u2013 gdy jeszcze nic nie wiedziano o witaminie C \u2013 odkryto, \u017ce skie\u0142kowane nasiona lecz\u0105 szkorbut, ale do naszej diety kie\u0142ki trafi\u0142y dopiero w XX wieku. T\u0119 od\u017cywcz\u0105 rewolucj\u0119 zawdzi\u0119czamy ameryka\u0144skiemu \u017cywieniowcowi dr Clive\u2019ovi McKayowi. Badaj\u0105c owies zauwa\u017cy\u0142, \u017ce w wyniku trzydniowego skie\u0142kowania zawarto\u015b\u0107 w ziarnie witaminy C wzrasta o 60 proc., a witaminy E o 33 proc., natomiast mikro- i makroelementy tworz\u0105 zwi\u0105zki \u0142atwo przyswajalne przez nasz organizm. Por\u00f3wna\u0142 kie\u0142ki do \u201ewst\u0119pnie strawionej \u017cywno\u015bci\u201d z uwagi na to, \u017ce ustr\u00f3j wykorzystuje ich cenne warto\u015bci natychmiast.<\/p>\n

Kie\u0142ki maj\u0105 ogromn\u0105 warto\u015b\u0107 od\u017cywcz\u0105 \u2013 ich codzienna porcja pokrywa zapotrzebowanie organizmu na wiele witamin, pierwiastk\u00f3w i enzym\u00f3w. Jednocze\u015bnie maj\u0105 ma\u0142o kalorii, dlatego s\u0105 polecane osobom odchudzaj\u0105cym si\u0119. Nasiona maj\u0105 jeszcze jedn\u0105 zalet\u0119 \u2013 s\u0105 mniej truj\u0105ce od pokarmu zwierz\u0119cego. W wyniku bada\u0144 \u201estwierdzono, i\u017c w pokarmach pochodzenia ro\u015blinnego znajduje si\u0119 dziesi\u0119ciokrotnie mniej pestycyd\u00f3w i zwi\u0105zk\u00f3w toksycznych ni\u017c w mi\u0119sie i t\u0142uszczu zwierz\u0105t rze\u017anych, bo produkty te kumuluj\u0105 szkodliwe dla zdrowia substancje \u0142atwiej ni\u017c ro\u015bliny (\u2026). Ponadto pokarmy ro\u015blinne s\u0105 znacznie szybciej wydalane z organizmu ni\u017c pokarmy mi\u0119sne, co nie pozwala na gromadzenie si\u0119 trucizn w organizmie w takim stopniu, w jakim si\u0119 to dzieje u niewegetarian\u201d(2).<\/p>\n

Nasiona i ziarna przeznaczone do kie\u0142kowania powinny pochodzi\u0107 z hodowli biologicznej i by\u0107 wolne od przer\u00f3bki chemicznej. \u201ePospolicie stosowane preparowanie ziarna dyskwalifikuje je jako materia\u0142 do kie\u0142kowania ze wzgl\u0119du na przekszta\u0142cenia genetyczne nie tylko ro\u015bliny, ale mo\u017cliwo\u015b\u0107 zmian w kom\u00f3rkach spo\u017cywaj\u0105cych je ludzi\u201d(3).Dlatego najlepiej kupowa\u0107 je w sklepach ze zdrow\u0105 \u017cywno\u015bci\u0105, tam te\u017c s\u0105 do nabycia kie\u0142kownice.<\/p>\n

Kie\u0142kowa\u0107 mo\u017cna r\u00f3\u017cne nasiona. Na przyk\u0142ad kie\u0142ki lucerny charakteryzuje najwi\u0119ksze bogactwo soli mineralnych i witamin, zw\u0142aszcza megadawka witaminy C; kie\u0142ki gorczycy regeneruj\u0105 flor\u0119 bakteryjn\u0105 jelit; skie\u0142kowane nasiona prosa (kasza jaglana) dostarczaj\u0105 \u0142atwo przyswajalne aminokwasy; nasiona rzodkwi s\u0105 bogate w witaminy A, B, C, \u017celazo, fosfor; kie\u0142ki rze\u017cuchy dostarczaj\u0105 g\u0142\u00f3wnie witamin\u0119 A i C; kie\u0142ki lnu to bogactwo soli mineralnych i witamin, przede wszystkim E, F, K; nasiona gryki obfituj\u0105 w aminokwas egzogenny lizn\u0119, witaminy B i C, fosfor, potas, wap\u0144, mied\u017a, magnez i \u017celazo; kie\u0142ki broku\u0142a zapobiegaj\u0105 nowotworom. Skie\u0142kowane zbo\u017ca s\u0105 lekkostrawne, a zawarto\u015b\u0107 witamin zwi\u0119ksza si\u0119 w nich wielokrotnie. Na uwag\u0119 zas\u0142uguje skie\u0142kowany owies \u2013 warto\u015b\u0107 witaminy B2 <\/sub>wzrasta w stosunku do suchego ziarna trzynastokrotnie, witamin B1<\/sub>, B6 <\/sub>i kwasu foliowego \u2013 pi\u0119ciokrotnie; kie\u0142ki te s\u0105 pomocne przy zaburzeniach \u017co\u0142\u0105dkowo-jelitowych, w nerwicach i nadpobudliwo\u015bci, przy zaburzeniach rytmu serca i nadci\u015bnieniu. Kie\u0142ki soczewicy i fasoli mung s\u0105 lekkostrawne,\u00a0zasobne w witaminy A, B1<\/sub>, B2<\/sub>, C i E oraz fosfor, cynk, magnez i mied\u017a w \u0142atwo przyswajalnej postaci.<\/p>\n

Kie\u0142ki zjada si\u0119 w ca\u0142o\u015bci wraz z korzonkami i \u0142upink\u0105. S\u0105 szczeg\u00f3lnie \u017cyciodajnym pokarmem wczesn\u0105 wiosn\u0105, gdy po zimie nasz organizm wyr\u00f3wnuje najwi\u0119ksze braki.<\/p>\n

Siemi\u0119 lniane<\/strong><\/p>\n

Na uwag\u0119 zas\u0142uguje kilka rodzaj\u00f3w nasion, kt\u00f3rych sucha posta\u0107 r\u00f3wnie\u017c charakteryzuje si\u0119 du\u017cymi warto\u015bciami od\u017cywczymi. Do nich nale\u017cy siemi\u0119 lniane, od lat wykorzystywane w medycynie ludowej. Zawarte w nasionach lnu substancje \u015bluzowe i oleiste dzia\u0142aj\u0105 os\u0142onowo na \u015bciany przewodu pokarmowego i nawil\u017caj\u0105 \u015bluz\u00f3wk\u0119 dr\u00f3g oddechowych. Siemi\u0119 zawiera: cynk \u2013 niezb\u0119dny sk\u0142adnik oko\u0142o 200 enzym\u00f3w organizmu ludzkiego; fitoestrogeny \u2013 ro\u015blinne naturalne hormony, kt\u00f3re \u0142agodz\u0105 objawy menopauzy, zapobiegaj\u0105 mia\u017cd\u017cycy i osteoporozie; flawonoidy \u2013 barwniki ro\u015blinne, kt\u00f3re maj\u0105 zdolno\u015b\u0107 uszczelniania naczy\u0144 krwiono\u015bnych, dzia\u0142aj\u0105 rozkurczowo i przeciwzapalnie, chroni\u0105 przed nowotworami (to najcenniejsze \u017ar\u00f3d\u0142o lignan\u00f3w chroni\u0105cych przed nowotworami hormonozale\u017cnymi); fitosterole \u2013 odpowiednik ludzkich hormon\u00f3w p\u0142ciowych; lecytyn\u0119; amigdalin\u0119 zwan\u0105 witamin\u0105 B17<\/sub>, znan\u0105 z w\u0142a\u015bciwo\u015bci antyrakowych. Nasiona lnu s\u0105 bardzo cenne z uwagi na wa\u017cny dla zdrowia nienasycony kwas t\u0142uszczowy omega-3 \u2013 dzi\u0119ki obecno\u015bci w ziarnie witaminy E nie utlenia si\u0119, co jest cz\u0119st\u0105 wad\u0105 olej\u00f3w ro\u015blinnych.<\/p>\n

Szczeg\u00f3lnie warto w\u0142\u0105czy\u0107 do diety olej lniany \u2013 najlepszy to olej budwigowy nieczyszczony, zimnot\u0142oczony, wysokolinolenowy, dost\u0119pny w sklepach ze zdrow\u0105 \u017cywno\u015bci\u0105, o kr\u00f3tkim terminie wa\u017cno\u015bci(4).Jego g\u0142\u00f3wn\u0105 zalet\u0105 jest zawarto\u015b\u0107 Niezb\u0119dnych Nienasyconych Kwas\u00f3w T\u0142uszczowych (NNKT \u2013 niezb\u0119dnych, bo nasz organizm nie potrafi ich wytwarza\u0107) w idealnych proporcjach, czyli trzy razy wi\u0119cej kwas\u00f3w omega-6 w stosunku do omega-3 (3:1). Tymczasem dieta przeci\u0119tnego Europejczyka charakteryzuje si\u0119 stosunkiem 20:1! Taka przewaga kwas\u00f3w omega-6 nie jest dla organizmu oboj\u0119tna, gdy\u017c powstaj\u0105 w nich zwi\u0105zki prozapalne. Ci\u0105g\u0142y nadmiar kwas\u00f3w omega-6 mo\u017ce prowadzi\u0107 do zachwiania r\u00f3wnowagi immunologicznej, stan\u00f3w zapalnych i alergicznych oraz nadmiernych podzia\u0142\u00f3w kom\u00f3rek nowotworowych.<\/p>\n

Pestki s\u0142onecznika<\/strong><\/p>\n

S\u0142onecznik pojawi\u0142 si\u0119 w Europie w XVI i d\u0142ugo by\u0142 uwa\u017cany za ro\u015blin\u0119 ozdobn\u0105. Dopiero trzy stulecia p\u00f3\u017aniej zacz\u0119to korzysta\u0107 z w\u0142a\u015bciwo\u015bci od\u017cywczych jego nasion i wyciska\u0107 z nich olej \u2013 zreszt\u0105 jeden z najlepszych olej\u00f3w ro\u015blinnych o wysokiej zawarto\u015bci nisko nasyconych kwas\u00f3w t\u0142uszczowych (NNKT). Pestki s\u0142onecznika zawieraj\u0105 a\u017c 24 proc. bia\u0142ka, s\u0105 bogate w rozpuszczalne w t\u0142uszczach witaminy E, A, D oraz witaminy z grupy B. S\u0142onecznik jest jednym z najbogatszych \u017ar\u00f3de\u0142 witaminy B6<\/sub> potrzebnej do wytwarzania dw\u00f3ch hormon\u00f3w: adrenaliny i serotoniny, niezb\u0119dnych do prawid\u0142owego funkcjonowania uk\u0142adu nerwowego. Witamina E przed\u0142u\u017ca \u017cycie erytrocytom, kt\u00f3re wystawione na szkodliwe dzia\u0142anie promieni ultrafioletowych mog\u0105 powodowa\u0107 przedwczesne starzenie si\u0119 organizmu. Witamina A wzmacnia wzrok i si\u0142y obronne organizmu, wp\u0142ywa bowiem na zwi\u0119kszenie produkcji limfocyt\u00f3w T. Wyst\u0119puj\u0105ca w niewielu pokarmach witamina D jest niezb\u0119dna do prawid\u0142owego rozwoju ko\u015bci.<\/p>\n

S\u0142onecznik to te\u017c bogate \u017ar\u00f3d\u0142o pierwiastk\u00f3w, w tym \u0142atwo przyswajalnego \u017celaza, kt\u00f3re bierze udzia\u0142 w wytwarzaniu hemoglobiny. Cynk chroni sk\u00f3r\u0119 przed uszkodzeniami, dlatego pestki polecane s\u0105 osobom z tr\u0105dzikiem m\u0142odzie\u0144czym. Jego niedob\u00f3r hamuje tempo wzrostu u dzieci. Wchodz\u0105cy w sk\u0142ad ko\u015bci i z\u0119b\u00f3w wap\u0144 jest r\u00f3wnie\u017c niezb\u0119dny do prawid\u0142owego funkcjonowania mi\u0119\u015bnia sercowego. Podobnie jak nasiona lnu s\u0142onecznik zawiera cenne kwasy omega-3.<\/p>\n

Pestki dyni<\/strong><\/p>\n

S\u0105 bogate w fitosterole i nienasycone kwasy t\u0142uszczowe, kt\u00f3re zapobiegaj\u0105 mia\u017cd\u017cycy. Obfituj\u0105 te\u017c w \u0142atwo przyswajalne bia\u0142ka, witamin\u0119 E oraz witaminy B1<\/sub>, B2<\/sub>, B3<\/sub>, a tak\u017ce selen, magnez, cynk, mied\u017a i mangan. Maj\u0105 w\u0142a\u015bciwo\u015bci lecznicze. \u015awie\u017ce, nieprzesuszone pestki stosowane s\u0105 od lat przeciwko paso\u017cytom przewodu pokarmowego \u2013 silne dzia\u0142anie toksyczne na drobnoustroje i robaki wykazuje zawarta w nich kukurbitacyna. Pestki dyni stosuje si\u0119 te\u017c w leczeniu stan\u00f3w zapalnych nerek i p\u0119cherza moczowego. Zapobiegaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c rozrostowi i zapaleniu gruczo\u0142u krokowego \u2013 w krajach ba\u0142ka\u0144skich, gdzie zjada si\u0119 ich bardzo du\u017co, m\u0119\u017cczyzn rzadziej dotyka ta dolegliwo\u015b\u0107. Ze wzgl\u0119du na znacz\u0105c\u0105 zawarto\u015b\u0107 cynku nasiona dyni stosuje si\u0119 w leczeniu chor\u00f3b sk\u00f3rnych takich jak tr\u0105dzik, opryszczka, a tak\u017ce przy wrzodach \u017co\u0142\u0105dka i trudno goj\u0105cych si\u0119 ranach. Pomagaj\u0105 przy stanach zapalnych b\u0142on \u015bluzowych, wypadaniu w\u0142os\u00f3w i \u0142amliwo\u015bci paznokci.<\/p>\n

Ziarna sezamu<\/strong><\/p>\n

Z\u0142ote ziarna sezamu s\u0105 bogate w witaminy A i E, witaminy z grupy B, niezb\u0119dne nienasycone kwasy t\u0142uszczowe (NNKT), bardzo wa\u017cne w okresie rozwoju i dojrzewania, oraz lecytyn\u0119 poprawiaj\u0105c\u0105 sprawno\u015b\u0107 umys\u0142ow\u0105. S\u0105 cennym \u017ar\u00f3d\u0142em \u0142atwo przyswajalnego bia\u0142ka \u2013 jego warto\u015b\u0107 od\u017cywcza jest por\u00f3wnywalna z kurzym jajem. Dostarczaj\u0105 naszemu organizmowi magnez, potas, wap\u0144, \u017celazo, cynk i fosfor. Zawieraj\u0105 sesamol i sesamolin\u0119, silne przeciwutleniacze spowalniaj\u0105ce procesy starzenia. Ziarna sezamu chroni\u0105 organizm przed niekt\u00f3rymi chorobami metabolicznymi i zmniejszaj\u0105 ryzyko nowotwor\u00f3w. Pomagaj\u0105 te\u017c utrzyma\u0107 m\u0142ody wygl\u0105d sk\u00f3ry, zwi\u0119kszaj\u0105 jej elastyczno\u015b\u0107.<\/p>\n

Nasiona konopi jadalnej<\/strong><\/p>\n

S\u0105 bardzo po\u017cywne, stanowi\u0105 dobre \u017ar\u00f3d\u0142o bia\u0142ka \u2013 lepiej przyswajalnego ni\u017c bia\u0142ko soi. Obfituj\u0105 w kwasy t\u0142uszczowe omega i sk\u0142adniki mineralne. Olej z nasion konopi zawiera 80 proc. niezb\u0119dnych nienasyconych kwas\u00f3w t\u0142uszczowych, kwas linolowy, alfa-linolenowy i gamma-linolenowy. Proporcje kwasu linolowego i alfa-linolenowegow pe\u0142ni pokrywaj\u0105 nasze zapotrzebowanie na kwasy t\u0142uszczowe EFA.<\/p>\n

Konopie rosn\u0105 niemal wsz\u0119dzie, nie potrzebuj\u0105 \u017cadnych nawoz\u00f3w czy pestycyd\u00f3w. Wykorzystuje si\u0119 je do produkcji tzw. zdrowej \u017cywno\u015bci: p\u0142atk\u00f3w \u015bniadaniowych, serka tofu, mas\u0142a orzechowego, z nasion wytwarza si\u0119 mleko, olej, m\u0105k\u0119 i proszek proteinowy. Olej t\u0142oczony na zimno z ziaren konopi jest wed\u0142ug \u017cywieniowc\u00f3w lepszy ni\u017c oliwa z oliwek, mo\u017cna go u\u017cywa\u0107 do sa\u0142atek i da\u0144 niewymagaj\u0105cych sma\u017cenia.<\/p>\n

Katarzyna Lewkowicz-Siejka<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Miesi\u0119cznik Znaki Czasu, Grudzie\u0144 2010<\/p>\n

(1) Rdz 1,29.
\n(2) Jan Schulz, Edyta \u00dcberhuber, Leki z Bo\u017cej apteki. Powr\u00f3t do zaniechanych praktyk, Warszawa 2008, s. 179-180.
\n(3) Bo\u017cena \u017bar-Cyran, Energia \u017cycia, energia po\u017cywienia. Praktyczne sposoby wzmocnienia zdrowia, \u0141\u00f3d\u017a 2008, s.77.
\n(4) Olej budwigowy nie jest dost\u0119pny w zwyk\u0142ych sklepach z uwagi na nietrwa\u0142o\u015b\u0107 kwas\u00f3w omega-3, kt\u00f3re ulegaj\u0105 stopniowemu zniszczeniu pod wp\u0142ywem tlenu, wilgoci i wysokiej temperatury. Sklepy zielarskie i ze zdrow\u0105 \u017cywno\u015bci\u0105 sprowadzaj\u0105 go na zam\u00f3wienie (trwa\u0142o\u015b\u0107 oleju to zaledwie dwa miesi\u0105ce). Nale\u017cy go trzyma\u0107 w lod\u00f3wce, bez dost\u0119pu \u015bwiat\u0142a (ciemna butelka) i powietrza (szczelnie zamkni\u0119ty). Sprzedawane w sklepach oleje lniane to oleje niskolinolenowe (zawieraj\u0105 tylko 2 proc. kwas\u00f3w omega-3 podczas gdy budwigowy ma ich a\u017c 55 proc.), dlatego nie ulegaj\u0105 tak szybko utlenianiu i nie trzeba ich przechowywa\u0107 w warunkach ch\u0142odniczych. Oleju budwigowego t\u0142oczonego z rzadkiej odmiany lnu niemodyfikowanego genetycznie nie stosuje si\u0119 do sma\u017cenia<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Od tysi\u0105cleci ludzie wiedzieli, \u017ce w ziarnach, nasionach i kie\u0142kach drzemie moc. Stosowali je nawet w celach medycznych. Nasiona kie\u0142kowali ju\u017c przed wiekami Chi\u0144czycy czy ameryka\u0144scy Indianie. Ich hodowla wywodzi si\u0119 z Azji. Ksi\u0119ga Rodzaju podaje, \u017ce zosta\u0142y przeznaczone na … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[196,195],"class_list":["post-765","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ciekawe-artykuly","tag-kielki","tag-nasiona"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/czytelnia.siegnijpozdrowie.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/765","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/czytelnia.siegnijpozdrowie.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/czytelnia.siegnijpozdrowie.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/czytelnia.siegnijpozdrowie.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/czytelnia.siegnijpozdrowie.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=765"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/czytelnia.siegnijpozdrowie.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/765\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":848,"href":"https:\/\/czytelnia.siegnijpozdrowie.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/765\/revisions\/848"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/czytelnia.siegnijpozdrowie.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=765"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/czytelnia.siegnijpozdrowie.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=765"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/czytelnia.siegnijpozdrowie.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=765"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}