{"id":949,"date":"2012-03-08T02:50:50","date_gmt":"2012-03-08T01:50:50","guid":{"rendered":"http:\/\/www.siegnijpozdrowie.org\/czytelnia\/?p=949"},"modified":"2012-06-04T12:26:44","modified_gmt":"2012-06-04T11:26:44","slug":"ruszaj-sie-bo-zardzewiejesz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/czytelnia.siegnijpozdrowie.org\/?p=949","title":{"rendered":"Ruszaj si\u0119, bo zardzewiejesz"},"content":{"rendered":"<p><strong>Nawet najlepsza dieta nie zast\u0105pi wysi\u0142ku fizycznego. Zwr\u00f3ci\u0142 na to uwag\u0119 prof. Willet z USA, kt\u00f3ry podda\u0142 krytyce piramid\u0119 \u017cywieniow\u0105 z 1992 roku. Zainteresowa\u0142y go dowody naukowe dotycz\u0105ce miejsca aktywno\u015bci fizycznej w zapobieganiu chorobom dietozale\u017cnym. W wyniku analizy tych bada\u0144 zaproponowa\u0142 now\u0105 wersj\u0119 piramidy \u017cywieniowej, kt\u00f3ra u swojej podstawy ma aktywno\u015b\u0107 fizyczn\u0105. <\/strong><\/p>\n<p>Brak ruchu zagra\u017ca zdrowiu. Niesie ze sob\u0105 ryzyko wielu chor\u00f3b, w tym nadwagi i oty\u0142o\u015bci, osteoporozy, cukrzycy, choroby niedokrwiennej serca i nadci\u015bnienia. Czynny tryb \u017cycia \u201estymuluje funkcje oddechowe i naczyniowo-sercowe, zwi\u0119ksza dop\u0142yw krwi do mi\u0119\u015bnia sercowego, wp\u0142ywa na obni\u017cenie ci\u015bnienia, pomaga utrzyma\u0107 si\u0142\u0119 mi\u0119\u015bni oraz elastyczno\u015b\u0107 staw\u00f3w.(\u2026) Badania epidemiologiczne wykazuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce wysi\u0142ek fizyczny podnosi poziom tzw. dobrego cholesterolu (HDL), a obni\u017ca poziom ca\u0142kowitego i tzw. z\u0142ego cholesterolu (LDL). Pod wp\u0142ywem systematycznego wysi\u0142ku poprawia si\u0119 tolerancja glukozy oraz ulega obni\u017ceniu zawarto\u015b\u0107 insuliny we krwi\u201d<sup>1<\/sup>.<\/p>\n<p>Ruch a choroby cywilizacyjne i intelekt<\/p>\n<p>Zwyk\u0142o si\u0119 m\u00f3wi\u0107, \u017ce nadkonsumpcja \u017cywno\u015bci jest podstawowym czynnikiem powoduj\u0105cym dodatkowy bilans energetyczny, kt\u00f3ry rodzi nadwag\u0119 i oty\u0142o\u015b\u0107. Okazuje si\u0119 jednak, \u017ce to zmniejszenie aktywno\u015bci fizycznej i siedz\u0105cy tryb \u017cycia nale\u017cy uzna\u0107 za jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych przyczyn rozpowszechniania si\u0119 oty\u0142o\u015bci<sup>2<\/sup>. Jest to uznawane za czynnik zwi\u0119kszaj\u0105cy dwukrotnie ryzyko rozwoju chor\u00f3b cywilizacyjnych<sup>3<\/sup>. Z bada\u0144 przeprowadzonych w Polsce wynika, \u017ce a\u017c 70 proc. Polak\u00f3w, zar\u00f3wno m\u0142odych, jak i starszych, ma zwyczaj biernego sp\u0119dzania wolnego czasu<<sup>4<\/sup>. Przeci\u0119tny Polak sp\u0119dza kilka godzin dziennie przed telewizorem. Aktywno\u015b\u0107 ruchowa dzi\u0119ki wynalazkom maleje. Na co dzie\u0144 korzysta si\u0119 z udogodnie\u0144 techniki: samochodu, windy, telefonu kom\u00f3rkowego, komputera, pralki, zmywarki itp. Jest coraz mniej sytuacji w naszym \u017cyciu, kt\u00f3re zmusza\u0142yby mi\u0119\u015bnie do pracy. Dlatego w trosce o zdrowie warto upowszechnia\u0107 zalecenie minimum 30-minutowej aktywno\u015bci fizycznej uprawianej co najmniej trzy dni w tygodniu, za\u015b podczas weekendu wyd\u0142u\u017cenie tego czasu \u0107wicze\u0144 do 60 minut<sup>5<\/sup>. Ka\u017cdy, bez wzgl\u0119du na wiek, jest w stanie wykonywa\u0107 odpowiednio dobrane \u0107wiczenia fizyczne i zapewni\u0107 w ten spos\u00f3b optymalne korzy\u015bci nie tylko swojemu zdrowiu fizycznemu, ale tak\u017ce zdrowiu psychicznemu i duchowemu.<br \/>\n\u0106wiczenia fizyczne rozwijaj\u0105 te\u017c zdolno\u015bci umys\u0142owe. Badania wykaza\u0142y, \u017ce d\u0142ugie godziny trening\u00f3w wp\u0142ywaj\u0105 na wzrost inteligencji! Intensywny ruch sk\u0142ania kom\u00f3rki nerwowe do tworzenia g\u0119stych sieci po\u0142\u0105cze\u0144 nerwowych, dzi\u0119ki kt\u00f3rym m\u00f3zg pracuje skuteczniej i szybciej<sup>6<\/sup>.<br \/>\nWarto tak\u017ce podkre\u015bli\u0107 korzystny wp\u0142yw aktywno\u015bci fizycznej na leczenie nadci\u015bnienia i cukrzycy. W przypadku chorych na cukrzyce II typu aktywno\u015b\u0107 fizyczna po\u0142\u0105czona z w\u0142a\u015bciw\u0105 diet\u0105 mo\u017ce przynie\u015b\u0107 znaczn\u0105 popraw\u0119.<br \/>\nWysi\u0142ek fizyczny znacznie poprawia te\u017c odporno\u015b\u0107, mobilizuj\u0105c uk\u0142ad immunologiczny. Dla wzmocnienia organizmu najlepsze s\u0105 \u0107wiczenia wytrzyma\u0142o\u015bciowe, np. aerobik, jazda na rowerze, szybki marsz, nordic walking, jogging, szybkie p\u0142ywanie.<\/p>\n<p>Ruch a oty\u0142o\u015b\u0107 dzieci i m\u0142odzie\u017cy<\/p>\n<p>Niska aktywno\u015b\u0107 fizyczna, obok b\u0142\u0119d\u00f3w \u017cywieniowych, to dzi\u015b najwa\u017cniejsza przyczyna coraz cz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105cej nadwagi i oty\u0142o\u015bci, tak\u017ce u dzieci i m\u0142odzie\u017cy. Niepokoj\u0105cy jest fakt zmniejszenia si\u0119 w\u015br\u00f3d tej grupy cz\u0119sto\u015bci uprawiania jakiejkolwiek aktywno\u015bci fizycznej. Analiza por\u00f3wnawcza bada\u0144 nad nadwag\u0105 i oty\u0142o\u015bci\u0105 prowadzonych przez Instytut \u017bywno\u015bci i \u017bywienia pokazuje, \u017ce od roku 1989 w Polsce nast\u0105pi\u0142 wzrost cz\u0119sto\u015bci wyst\u0119powania nadwagi i oty\u0142o\u015bci u dzieci i m\u0142odzie\u017cy w wieku 10-18 lat. Szczeg\u00f3lnie wyra\u017anie ta niekorzystna tendencja zaznaczy\u0142a si\u0119 w przedziale wiekowym 13-15 lat<sup>7<\/sup>.<br \/>\nW zaleceniach profilaktyki nadwagi i oty\u0142o\u015bci gimnastyka jest r\u00f3wnie wa\u017cna jak zbilansowana dieta, kt\u00f3ra powinna zawiera\u0107 pe\u0142noziarniste zbo\u017ca, \u015bwie\u017ce warzywa i owoce, ro\u015bliny str\u0105czkowe i orzechy. Dziecko w pewnym stopniu realizuje si\u0119 pod wzgl\u0119dem ruchowym w szkole poprzez zaj\u0119cia wychowania fizycznego. Jednak poprzestanie tylko na tym wysi\u0142ku nie przyniesie w\u0142a\u015bciwych efekt\u00f3w. Na lekcjach WF-u uczniowie zdobywaj\u0105 umiej\u0119tno\u015bci i do\u015bwiadczenia niezb\u0119dne do organizowania samemu zaj\u0119\u0107 w wolnym czasie. W przypadku m\u0142odych ludzi zaleca si\u0119 minimum 60 minut codziennej aktywno\u015bci fizycznej<sup>8<\/sup>.<br \/>\nPrzyk\u0142adem dzia\u0142a\u0144 profilaktycznych, jakie zosta\u0142y podj\u0119te w stosunku do uczni\u00f3w, jest Karta \u017bywienia i Aktywno\u015bci Fizycznej Dzieci i M\u0142odzie\u017cy w Szkole, kt\u00f3r\u0105 podpisali rzecznik praw obywatelskich i dyrektor Instytutu \u017bywno\u015bci i \u017bywienia w roku 2007. Okre\u015bla ona obowi\u0105zki szko\u0142y w zakresie promocji zdrowego od\u017cywiania i aktywno\u015bci fizycznej uczni\u00f3w<sup>9<\/sup>.<\/p>\n<p>Ruch a stres<\/p>\n<p>Wysi\u0142ek fizyczny jest znakomit\u0105 metod\u0105 na przeciwdzia\u0142anie stresom. \u0106wiczenia fizyczne pomagaj\u0105 roz\u0142adowa\u0107 napi\u0119cie i poprawiaj\u0105 stan psychiczny osoby \u0107wicz\u0105cej. Ruch pomaga zwalcza\u0107 niepokoje i napi\u0119cia nerwowe. Podczas uprawiania \u0107wicze\u0144 fizycznych wydzielaj\u0105 si\u0119 endogenne enkefaliny, kt\u00f3re polepszaj\u0105 nastr\u00f3j cz\u0142owieka<sup>10<\/sup>.<br \/>\nDr David C. Nieman przytacza przypadek grupy naukowc\u00f3w z Duke University, kt\u00f3rzy wykazali, \u017ce po 10 tygodniach regularnego chodzenia lub niezbyt intensywnego biegania przez 135 minut tygodniowo \u0107wicz\u0105cy doro\u015bli lepiej sobie radzili z troskami, depresj\u0105 i zm\u0119czeniem, a przy tym mieli znacznie wi\u0119cej wigoru ni\u017c ich nie\u0107wicz\u0105cy r\u00f3wie\u015bnicy<sup>11<\/sup>. Z kolei dr Carlyle Folkins z University of Wisconsin por\u00f3wna\u0142 wp\u0142yw, jaki na stan psychiczny policjant\u00f3w i stra\u017cak\u00f3w wywieraj\u0105 regularne \u0107wiczenia gimnastyczne. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce i ta grupa znacznie lepiej radzi\u0142a sobie z troskami i przygn\u0119bieniem<sup>12<\/sup>.<br \/>\nInne ciekawe badania przeprowadzono w Loma Linda University. Wykaza\u0142y one, \u017ce intensywny pi\u0119ciokilometrowy ch\u00f3d pi\u0119\u0107 razy w tygodniu w du\u017cym stopniu poprawia samopoczucie i usuwa apati\u0119 ju\u017c po sze\u015bciu tygodniach systematycznego treningu<sup>13<\/sup>.<\/p>\n<p>Zdrowie zaczyna si\u0119 od ruchu<\/p>\n<p>Sport to inwestycja we w\u0142asne zdrowie. To jakby pokarm, a nawet deser dla cia\u0142a. Ju\u017c kr\u00f3tka aktywno\u015b\u0107 zmniejsza ryzyko powa\u017cnych chor\u00f3b. S\u0142aba kondycja fizyczna zwi\u0119ksza za\u015b ryzyko przedwczesnej \u015bmierci. Ruch potrzebny jest nawet m\u0142odszym dzieciom. Rodzice mog\u0105 pom\u00f3c swoim pociechom, daj\u0105c dobry przyk\u0142ad i anga\u017cuj\u0105c si\u0119 w dzia\u0142ania promuj\u0105ce zdrowy styl \u017cycia, np. organizuj\u0105c rodzinne przedsi\u0119wzi\u0119cia sportowe i towarzysz\u0105c swoim dzieciom w ich ulubionych formach aktywno\u015bci fizycznej. Dobrze by by\u0142o, gdyby rower, skakanka, pi\u0142ka, basen wype\u0142ni\u0142y czas naszych dzieci, a ogl\u0105danie telewizji czy siedzenie przy komputerze by\u0142y dodatkiem, a nie tre\u015bci\u0105 dnia. Przyk\u0142ad idzie z g\u00f3ry, wi\u0119c trosk\u0119 o sprawne cia\u0142o postawmy jako priorytet. I b\u0105d\u017amy wytrwali w postanowieniu i twardzi \u2014 twardzi jak kamie\u0144, kt\u00f3ry gdy toczy si\u0119, mchem chor\u00f3b i dolegliwo\u015bci nie zarasta. Praktykujmy elementy zdrowego stylu \u017cycia i cieszmy si\u0119 dobrym zdrowiem, a\u017c do s\u0119dziwej staro\u015bci.<\/p>\n<p>Agata Radosh<\/p>\n<p><sup>1<\/sup> W. Respondek, M. Jarosz, Jakie czynniki wp\u0142ywaj\u0105 na rozw\u00f3j nadwagi i oty\u0142o\u015bci? [w:] Oty\u0142o\u015b\u0107. Zapobieganie i leczenie, red. M. Jarosz, s. 29. <sup>2<\/sup> Por. tam\u017ce, s. 28. <sup>3<\/sup> Zob. M. Jarosz, W. Respondek, \u017bywienie i aktywno\u015b\u0107 fizyczna \u2014 metody profilaktyki nadwagi i oty\u0142o\u015bci [w:] Oty\u0142o\u015b\u0107&#8230;, s. 53. <sup>4<\/sup> Zob. M. Jarosz, Rola \u017cywienia i aktywno\u015bci fizycznej w profilaktyce oty\u0142o\u015bci i przewlek\u0142ych chor\u00f3b niezaka\u017anych [w:] \u017bywienie cz\u0142owieka a zdrowie publiczne, red. J. Gaw\u0119cki, s. 99. <sup>5<\/sup> Zob. tam\u017ce, s. 100. <sup>6<\/sup> Zob. \u201eNewsweek\u201d, M\u00f3zg przez p\u0142otki, 15.04.2007, s. 64. <sup>7<\/sup> Zob. M. Jarosz, E. Rychlik, Oty\u0142o\u015b\u0107 epidemi\u0105 XX wieku [w:] Oty\u0142o\u015b\u0107&#8230;, s. 23. <sup>8<\/sup> J. Jarosz, Rola \u017cywienia\u2026, s. 100. <sup>9<\/sup> Zob. tam\u017ce, s. 101. <sup>10<\/sup> W. Respondek, Jakie czynniki\u2026, s. 29. <sup>11<\/sup> Zob. D.C. Nieman, Adwentystyczny styl zdrowego \u017cycia, s. 101. <sup>12<\/sup> Por. tam\u017ce, s. 101. <sup>13<\/sup> Zob. tam\u017ce, s. 102.<\/p>\n<p>\u017ar\u00f3d\u0142o: http:\/\/znakiczasu.pl\/szlachetne-zdrowie\/236-ruszaj-sie-bo-zardzewiejesz<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nawet najlepsza dieta nie zast\u0105pi wysi\u0142ku fizycznego. Zwr\u00f3ci\u0142 na to uwag\u0119 prof. Willet z USA, kt\u00f3ry podda\u0142 krytyce piramid\u0119 \u017cywieniow\u0105 z 1992 roku. Zainteresowa\u0142y go dowody naukowe dotycz\u0105ce miejsca aktywno\u015bci fizycznej w zapobieganiu chorobom dietozale\u017cnym. W wyniku analizy tych bada\u0144 &hellip; <a href=\"https:\/\/czytelnia.siegnijpozdrowie.org\/?p=949\">Czytaj dalej <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[255,256,254,143],"class_list":["post-949","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ciekawe-artykuly","tag-aktywnosc-fizyczna","tag-edukacja-sportowa","tag-ruch","tag-sport"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/czytelnia.siegnijpozdrowie.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/949","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/czytelnia.siegnijpozdrowie.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/czytelnia.siegnijpozdrowie.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/czytelnia.siegnijpozdrowie.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/czytelnia.siegnijpozdrowie.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=949"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/czytelnia.siegnijpozdrowie.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/949\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1005,"href":"https:\/\/czytelnia.siegnijpozdrowie.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/949\/revisions\/1005"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/czytelnia.siegnijpozdrowie.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=949"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/czytelnia.siegnijpozdrowie.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=949"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/czytelnia.siegnijpozdrowie.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=949"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}